Ο Διογένης πίστευε πως οι περισσότεροι κοινωνικοί περιορισμοί μετατρέπουν τα δυνητικά ισχυρά και ανεξάρτητα άτομα σε υπάκουα πρόβατα. Σε αυτή τη διάλεξη θα διερευνήσουμε τη ζωή και τις ιδέες του Διογένη του Κυνικού. Η λέξη κυνικός προέρχεται από την ελληνική λέξη σκύλος (κύων) και το όνομα...
Εντελέχεια είναι φιλοσοφικός όρος που εισήγαγε ο Αριστοτέλης για να περιγράψει την πλήρη πραγμάτωση του έμφυτου σκοπού ενός όντος. Ο όρος προέρχεται από τις λέξεις ἐν (μέσα), τέλος (σκοπός) και ἔχειν (έχω), δηλώνοντας ότι κάθε ον φέρει εντός του τον τελικό του σκοπό. Ορισμός και φιλοσοφικό...
Ακολουθεί απόσπασμα της συνέντευξης του συγραφέα του βιβλίου "Ευ ζην" (Εκδόσεις Ψυχογιός), Λεωνίδα Γεωργιάδη στην Έλενα Νταβλαμάνου Ποια ήταν η συμβολή των Ελλήνων στη φιλοσοφία; Ελλάδα και Φιλοσοφία είναι ταυτόσημες έννοιες. Ο πρώτος, που χρησιμοποίησε τον όρο ‘φιλόσοφος’ ήταν ο Πυθαγόρας, ο οποίος περιέγραψε και τον σκοπό...
Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες έδωσαν τη λύση στο αιώνιο ερώτημα. Για αιώνες, το ερώτημα για το ποιο ήρθε πρώτο, η κότα ή το αυγό, απασχολούσε τους φιλοσόφους και τους επιστήμονες. Αυτό το φαινομενικά απλό ερώτημαέχει πυροδοτήσει ατελείωτες συζητήσειςκαι αντιπαραθέσεις, εμβαθύνοντας στα πεδία της βιολογίας, της φιλοσοφίας, ακόμη και της θεολογίας. Ωστόσο, οι πρόσφατες επιστημονικές γνώσεις μπορεί τελικά να δώσουν...
Ο Έρμιππος στου Βίους του αποδίδει στον Θαλή αυτό που από κάποιους λέγεται για τον Σωκράτη· λένε δηλαδή ότι ο Θαλής συνήθιζε να λέει πως για τρία πράγματα ευγνωμονούσε την Τύχη: «πρώτον γιατί γεννήθηκα άνθρωπος και όχι ζώο, δεύτερον γιατί γεννήθηκα άντρας και όχι γυναίκα, τρίτον γιατί...
ΔΙΑΣ (ΠΡΟΣ ΕΡΜΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΣΟΦΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ) Κάλεσε άλλον· εκείνον τον κουρεμένο σύρριζα, τον κατσουφιασμένο, αυτόν από τη Στοά. ΕΡΜΗΣ Καλά λες. Φαίνεται να τον περιμένει ένα μεγάλο πλήθος από αυτούς που είναι συγκεντρωμένοι στον χώρο της αγοράς. Πουλάω την ίδια την αρετή, τον πιο τέλειο...
ΔΙΑΣ Κάλεσε άλλον, αυτόν από την Κυρήνη, τον ντυμένο με το πορφυρό ρούχο, τον στεφανωμένο. ΕΡΜΗΣ Εμπρός, λοιπόν, ας προσέξει ο καθένας. Το εμπόρευμα είναι πολύτιμο, και χρειάζεται να ενδιαφερθούν οι πλούσιοι. Αυτός εδώ είναι ένας βίος απολαυστικότατος, βίος τρισευτυχισμένος. Ποιός επιθυμεί καλοπέραση; Ποιός αγοράζει τον πιο εκλεπτυσμένο; ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ Έλα...
ΕΡΜΗΣ Θέλεις (να δείξουμε στον αγοραστή) εκείνον τον άλουστο, από τον Πόντο; ΔΙΑΣ Βεβαιότατα. ΕΡΜΗΣ Εσύ με το κρεμασμένο σακούλι, με τον γυμνό ώμο, έλα και κάνε έναν κύκλο μπροστά στη σύναξη. Πουλάω έναν βίο ανδρικό, έναν βίο άριστο και ευγενή, έναν βίο ελεύθερο. Ποιός θα τον αγοράσει; ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ Ε, εσύ, κήρυκα,...
Η ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ Η κωμωδία Επιτρέποντες ανήκει πιθανώς στην όψιμη παραγωγή του Μενάνδρου και έχει σωθεί σε πάπυρο κατά το μεγαλύτερο μέρος της (περίπου τα 2/3 του έργου). Τον τίτλο έδωσε στο έργο η σκηνή της διαιτησίας στη δεύτερη πράξη. Δυο δούλοι, ο βοσκός Δάος, που βρήκε...
Κάθε βάσανο μπορεί να επιφέρει καλό ή κακό αποτέλεσμα, ανάλογα με την ευθυκρισία και την πνευματική δύναμη του παθόντος Bρίσκεσαι μπροστά σε αξεπέραστες δυσκολίες στη ζωή σου. Νομίζεις ότι έχεις «τελειώσει». Η εύκολη λύση είναι να τα παρατήσεις. Αντίθετα, ο Νίτσε σού δίνει μιαν άλλη προοπτική:...
Aν αισθάνεσαι σεξουαλικά ανίκανος, η μόνη λύση είναι να το παραδεχθείς για να αποενοχοποιηθείς. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποία καταλήγει ο Αλαίν ντε Μποττόν μελετώντας τον Μονταίνι. Ο περίφημος για τα δοκίμιά του φιλόσοφος του 16ου αιώνα Μονταίνι είχε παρατηρήσει ότι οι άνδρες πολλές...
Το 172 μ.Χ., έλαβε χώρα επεισόδιο το οποίο παραλίγο να στοιχίσει στον Ηρώδη τη ζωή του. Παρά τις λεπτομέρειες που παραδίδει ο Φιλόστρατος, το υπόβαθρο της υπόθεσης δεν έχει ξεδιαλυθεί. Επί Αντωνίνου Πίου και Μάρκου Αυρηλίου, η αριστοκρατική οικογένεια των Κουϊντιλίων, από τη ρωμαϊκή αποικία της...
Ο Τιβέριος Κλαύδιος Αττικός Ηρώδης, παρά τα λατινικά ονόματα, ήταν Έλληνας, γεννηθείς στον Μαραθώνα το 103 μ.Χ..Ιστορικώς, ήταν γνωστός ως άνθρωπος μεγάλης μορφώσεως, ικανότατος ρήτορας και διδάσκαλος της ρητορικής. Βαθύπλουτος εξ απαλών ονύχων (τα περισσότερα πλούτη τα απέκτησε από τον πατέρα του, ο οποίος είχε ανακαλύψει κρυμμένο...
Πώς γίνεται ένα πρόσωπο να αλλάζει από τη γέννηση έως τον θάνατό του και όμως να παραμένει το ίδιο; Σε τι συνίσταται η σταθερή ταυτότητά του; Ποιος είναι ο φορέας των ιδιαίτερων γνωρισμάτων που το κάνουν να ξεχωρίζει όχι μόνο από όλα τα άλλα όντα μέσα στον...
Στο ερώτημα :" τι είναι ο βίος" ο Επίκτητος απαντά με τρεις παραστατικές παρομοιώσεις. Στην πρώτη, ο βίος είναι ένα θεατρικό δράμα στο οποίο ο άνθρωπος καλείται να υποδυθεί τον ρόλο που του έχει επιφυλάξει ο Θεός όσο ποιοτικότερα μπορεί είτε πρόκειται για μείζονα είτε για...
Σε όλους αρέσει η οµορφιά, να όµως και η ασχήµια. Όλοι θέλουν το καλό, δίπλα πορεύεται και το κακό. Το δύσκολο χρειάζεται το εύκολο, το µακρύ αντισταθµίζεται µε το κοντό, το ψηλό αναµετριέται µε το χαµηλό. Ήχος και σιωπή δένονται αρµονικά, πίσω και εµπρός ακολουθούν το ένα το άλλο....
Πού λοιπόν βρίσκεται σε έσχατη ανάλυση η αλήθεια; Στην φθορά και στον θάνατο που διαπιστώνουμε κάθε μέρα γύρω μας ή στη ροπή που μας ωθεί να πιστεύουμε ότι αυτός ο κόσμος είναι ακατάλυτος και αιώνιος; Είναι φρόνιμο ν' αποφεύγουμε τις μεγαλεπήβολες εκφράσεις, το ξέρω. Οι κατά καιρούς...
Ἡ ὁμιλία τοῦ ποιητῆ Ὀδυσσέα Ἐλύτη στοὺς Ἕλληνες μετανάστες στὴ Στοκχόλμη (Νοέμβριος 1979) Μὲ ἀφορμὴ τὴν ὁλοκλήρωση τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν 100 χρόνων ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη τὸ 2011 στὴν Ἑλλάδα, τὸ Ἀθηναϊκὸ Πρακτορεῖο Εἰδήσεων παρουσίασε ἕνα ἀνέκδοτο κείμενο τοῦ ποιητῆ, ἀπὸ ὁμιλία του στοὺς...
Κάτσε και ξανασκέψου, όποτε είχες βάλει ένα συγκεκριμένο σχέδιο στη ζωή σου, πόσο λίγες ήταν οι μέρες που πέρασες όπως τις είχες σχεδιάσει, πόσες φορές ήσουν πράγματι διαθέσιμος για τον εαυτό σου, πότε το πρόσωπό σου είχε τη φυσική του έκφραση, πότε το μυαλό σου...
Αν, καταρχάς, δεν αναγνωρίζαμε και δεν κατανοούσαμε την ξεκάθαρη διάκριση ανάμεσα σε μια πέτρα και σε ένα ποντίκι, δεν θα προβληματιζόμασταν ποτέ για το αν κάτι δύσκολο στην ταξινόμηση είναι ένα έμβιο ή άβιο πράγμα. Ομοίως, αν δεν αναγνωρίζαμε την ξεκάθαρη διάκριση ανάμεσα σε μια...
Γνωρίζω τι είναι ηθικά καλό, γνωρίζω ότι πρέπει να το πράξω, και όμως επιλέγω το κακό - γιατί; Η εξήγηση του να μη μπορεί κανείς να πράξει το ηθικά καλό αν και το γνωρίζει (ακρασία) δηλαδή του ότι η ηθική γνώση δεν διαθέτει αυτή καθ' εαυτήν...
Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν γνώστης της κυνικής φιλοσοφίας και των έργων του Διογένη. Όταν ο Αλέξανδρος έφθασε στην Κόρινθο, ζήτησε να τον γνωρίσει. Αφού τον εντόπισαν στην αγορά, του είπαν ότι ο βασιλιάς θέλει να τον συναντήσει. Ο Διογένης γαλήνια απάντησε: ποιος του είπε ότι...
"Εν μέρει εθνικός, κ’ εν μέρει χριστιανίζων". Τα επικίνδυνα Κ.Π. Καβάφης Είπε ο Μυρτίας (Σύρος σπουδαστής στην Aλεξάνδρεια· επί βασιλείας αυγούστου Κώνσταντος και αυγούστου Κωνσταντίου· εν μέρει εθνικός, κ’ εν μέρει χριστιανίζων)· Το ποίημα είναι ιστορικοφανές, καθώς, αν και εντάσσεται σε γνήσιο ιστορικό πλαίσιο, αφορά εντούτοις ένα μη πραγματικό πρόσωπο,...
Το μεγαλύτερο κακό της εποχής μας είναι ότι η επιστήμη και η θρησκεία θεωρούνται δύο δυνάμεις εχθρικές και ασυμβίβαστες. Ολέθριο πνευματικό κακό, το οποίο ύπουλα διεισδύει σε όλα τα πνεύματα. Όπως κάθε επαναλαμβανόμενη διανοητική βλάβη εξελίσσεται σε ψυχικό νόσημα, έτσι και το αποτέλεσμα της διαμάχης επιστήμης...
Ο Πυθαγόρας ο Σάμιος ήταν σημαντικός Έλληνας φιλόσοφος, μαθηματικός, γεωμέτρης και θεωρητικός της μουσικής. O Πυθαγόρας αντιπροσωπεύει έναν κλάδο της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης, που οι απαρχές του βρίσκονται, ουσιαστικά, στο δεύτερο μισό του 6ου αι. π.X., στην Kάτω Iταλία. Mε τον Πυθαγόρα και τη σχολή του...
Η επιβολή και η απαγόρευση μπορεί να προέρχεται από δύο πηγές. Η μία είναι εξωτερική. Το «επιτρέπεται» ή «απαγορεύεται» επιβάλλεται από το Δίκαιο, τον Νόμο, την Αστυνομική διάταξη ή την εξουσία (Ηγεμών, γονεύς, σύζυγος κλπ). Στην περίπτωση αυτή το «καλό» ή «κακό» δεν αποτελούν καθαρώς ηθική...
Ανάμεσα στις ηθικές κατηγορίες οι οποίες συγκροτούν το αξιολογικό μας σύστημα, ένα ιδιαίτατο βάρος εναποτέιθεται στο θάρρος. Αυτό είναι που προσδιορίζει τη φυσιογνωμία του φιλοσόφου, του καλλιτέχνη, του "Ανθρώπου". Αυτό αποτελεί την αναγκαία συνθήκη της μεγαλοφυίας. Θάρρος στην ανθρώπινη σχέση, θάρρος στη φιλοσοφία "γιατί αλλιώς καταντάει ένα σκέτο...
Ο Ησίοδος, είχε αδελφό τον Πέρση. Καταγόταν από φτωχή οικογένεια πενήτων ανθρώπων, με πατέρα τον Δίο και μητέρα την Πυκιμήδη. Έρχεται από την Κύμη της Αιολίας της Μικράς Ασίας, που ήταν αποικία της Αρχαίας Ελληνικής Κύμης. Εγκαθίστανται στη Βοιωτία και συγκεκριμένα στη Άσκρα, ένα χωριό στους...
Στίλπων ο Μεγαρεύς (360 - 280 π.κ.χ) Δεν είναι ακριβώς γνωστή η χρονολογία γέννησης και θανάτου του, αναφέρεται πάντως ότι πέθανε σε βαθύ γήρας στη γενέτειρα του τα Μέγαρα. Όμως γνωρίζουμε ότι ο φιλόσοφος ήταν σύγχρονος του Δημήτριου του Πολιορκητή και του Πτολεμαίου του Σωτήρος. Ο Στίλπων...
Η ανθρώπινη ζωή και οι πολλές εκδηλώσεις βίας που έχει υποστεί έχουν βρει ένα εξαιρετικό μέσο αναπαράστασης και αμφισβήτησης στην τέχνη και τη λογοτεχνία. Θα ήταν μάταιο σε αυτό το σύντομο κείμενο να επιχειρήσω να συνοψίσω την ιστορία των μορφών που έχουν αντιμετωπίσει τα αμέτρητα...
