11 Ιούλ Ηρώδης ο Αττικός , ο δάσκαλος του Μάρκου Αυρηλίου
Ο Τιβέριος Κλαύδιος Αττικός Ηρώδης, παρά τα λατινικά ονόματα, ήταν Έλληνας, γεννηθείς στον Μαραθώνα το 103 μ.Χ..Ιστορικώς, ήταν γνωστός ως άνθρωπος μεγάλης μορφώσεως, ικανότατος ρήτορας και διδάσκαλος της ρητορικής. Βαθύπλουτος εξ απαλών ονύχων (τα περισσότερα πλούτη τα απέκτησε από τον πατέρα του, ο οποίος είχε ανακαλύψει κρυμμένο αμύθητο θησαυρό), υπήρξε ιδιοκτήτης των λατομείων μαρμάρου της Πεντέλης και μεγάλων εκτάσεων γης, που επέτρεψαν την κατασκευή έργων σε πολλές πόλεις της Ελλάδος, ιδίοις δαπάναις. Με διακρίσεις στη Ρώμη, όπου διετέλεσε και ύπατος, θεωρήθηκε και μέγας ευεργέτης του αθλητισμού.
Μαθητής φημισμένων δασκάλων (Σκοπελιανού, Πολέμωνος, Φαβωρίνου), υπήρξε πνευματική αυθεντία, που σταδιοδρόμησε και στον χώρο της πολιτικής. Το 143 κλήθηκε στη Ρώμη, όπου αναγορεύτηκε ύπατος (ο πρώτος με καταγωγή από την Ελλάδα), διετέλεσε δε παιδαγωγός των Ρωμαίων διαδόχων Μάρκου Αυρηλίου και Λευκίου Βέρρου. Λόγω της φιλίας του με τον αυτοκράτορα Αδριανό, τον οποίο προσκάλεσε στην Αθήνα, πέτυχε πολλές, σημαντικές προσφορές και προνόμια, εκ μέρους του τελευταίου, προς την πόλη της Παλλάδος Αθηνάς.
Ως διαπρεπής λογοτέχνης ανέπτυξε «έντονη συγγραφική δράση, γράφοντας επιδεικτικούς λόγους, διατριβές, ημερολόγια, επιστολές κ.ά., από τα οποία σώθηκε ο λόγος “Περί Πολιτείας”, σε καθαρά αττικιστικό ύφος». Στους μαθητές του συγκαταλέγονταν οι Αίλιος Αριστείδης, Αριστοκλής από την Πέργαμο, Χρήστος από το Βυζάντιο, Ρούφος από την Πέρινθο Θράκης, Αύλος Γέλλιος από τη Ρώμη κ.ά.
Ευεργέτης και δωρητής, αφιέρωσε ενεργά το ενδιαφέρον του σε κοινωφελείς σκοπούς ανά την Ελλάδα [Κόρινθος (το θέατρο) – είχε οραματισθεί και τη διάνοιξη της Διώρυγας -, Δελφοί, Ολυμπία κ.ά.], συνδέθηκε δε ιδιαιτέρως με την πόλη των Αθηνών, όπου εξελέγη και επιμελητής των Παναθηναίων. Τη δραστηριότητά του με υπέρογκες δωρεές μαρτυρούν πολυάριθμα μνημεία, όπως το Παναθηναϊκό Στάδιο, που ανακαίνισε με λευκά μάρμαρα Πεντέλης το 140, όπως περιγράφει ο Παυσανίας στα “Αττικά”. Επίσης, έκτισε το γνωστό υπό την Ακρόπολη αποκαλούμενο “Ωδείο Ηρώδου του Αττικού”, στη μνήμη της πρόωρα αποθανούσης συζύγου του., την οποία τίμησε πολλαπλώς και πένθησε υπέρμετρα.
Το οικοδόμημα, προορισμένο μόνο για συναυλίες, ήταν σκεπαστό, επενδεδυμένο εσωτερικά με μάρμαρο και στις κόγχες με αγάλματα. Από τους συγχρόνους θαυμάστηκε ιδιαιτέρως η οροφή του, κατασκευασμένη από ξύλο κέδρου. Ειρήσθω εν παρόδω, το Ηρώδειον, στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, χρησίμευε ως προμαχώνας της Ακρόπολης, γνωστός ως σερπεντζές (στα τουρκικά, «ισχυρός»).
Ο Ηρώδης ο Αττικός υπήρξε διεθνής ιστορική προσωπικότητα, αποκλήθηκε ως εκ τούτου «διάσημος αρχαίος συμπολίτης» μας. Ο μεγάλος σεβασμός που απολάμβανε από τον Μάρκο Αυρήλιο, τον οποίο δίδαξε την ελληνική, αποδεικνύεται από τα διαλαμβανόμενα σε επιστολή του Ρωμαίου αυτοκράτορα: «Ευχόμουν να μυηθώ στα μυστήρια της εν άστει Αθηνάς και να ΄σαι εσύ που θα με μυούσες».
Ο θάνατοςτης πατρικίας Αππίας Αννιας Ρήγιλλας, της γυναίκας του, το 160 ή το 161 (κατ’ άλλους το 143), προκάλεσε θλίψη στον Ηρώδη, ο οποίος κατέληξε ευερέθιστος και κακότροπος. Πέθανε από μαρασμό στο Μαραθώνα το 178 και η ταφή του έγινε στον λόφο Αρδηττού, που υπέρκειται του Σταδίου. Στον τάφο του χάραξαν το επίγραμμα: “Αττικού Ηρώδης Μαραθώνιος/ ου τούδε πάντα κείτε τώδε/ πάντοτε ευδόκιμος”.
*Μετά από ενδελεχή μελέτη , επιλέγουμε να παραλείψουμε τις κατηγορίες που αφορούν τον Ηρώδη τον Αττικό και να εστιάσουμε στην μεγάλη του προσφορά στην ανθρωπότητα. Θα ακολουθήσει κείμενο που καταδεικνύει τον σεβασμό που έτρεφε στον Ηρώδη τον Αττικό ο Μάρκος Αυρήλιος.
Lectures Bureau
ΠΗΓΗ : Απόσπασμα κειμένου του Γιάννη Καλαντζή
taxydromos.gr
EIKONA : Statue of Herodes Atticus. Credit: Louvre Museum
greekreporter .com
