Ο Υπερβατισμός είναι ένα φιλοσοφικό κίνημα που προέκυψε στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1830 από τις ιδέες του Ralph Waldo Emerson, του Henry David Thoreu, της Margaret Fuller και άλλων στοχαστών της εποχής. Αποτελείται από την ιδέα ότι ένα άτομο πρέπει να καθοδηγείται από...
Μπορείς να χωρίσεις την ανθρωπότητα σε ανθρώπους του πνεύματος και σε ανθρώπους της ύλης. Κνένας όμως δεν έχει ασχοληθεί με το να κοιτάξει την πραγματικότητα του ανθρώπου. Ο άνθρωπος είναι και τα δύο μαζί. Δεν είναι ούτε μόνο πνευματικότητα - δεν είναι μόνο συνειδητότητα- και...
Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Søren Kierkegaard) Ο Σαίρεν Κίρκεγκωρ (1813-1855), που το επώνυμό του σημαίνει τον προαύλιο χώρο της εκκλησίας ή το νεκροταφείο, ήταν γόνος ευκατάστατης οικογένειας της Κοπενχάγης, πράγμα που του παρείχε την δυνατότητα να έχει άνετη από οικονομική άποψη ζωή, να σπουδάσει χωρίς να είναι υποχρεωμένος...
Ο Γάλλος φιλόσοφος Ρουσσό δήλωνε ότι «0 άνθρωπος είναι καλός εκ φύσεως». Τότε, γιατί πράττουμε άσχημα; Κατά τον Ζαν-Ζακ Ρουσσό, είναι αυτή η κοινωνία που μας διαφθείρει και μας κάνει να πράττουμε άσχημα. Την τόλμη του να υποστηρίξει μια τέτοια θεωρία στο απόγειο της εποχής...
6."Το ποντίκι" (λατινικά: mus) είναι μια συλλαβή. Τώρα, ένα ποντίκι τρώει τυρί· επομένως, μια συλλαβή τρώει τυρί." Ας υποθέσουμε τώρα ότι δεν μπορώ να λύσω αυτό το πρόβλημα. Δείτε τι κίνδυνος κρέμεται πάνω από το κεφάλι μου ως αποτέλεσμα μιας τέτοιας άγνοιας! Σε τι χάλια...
Ο Έρμιππος στου Βίους του αποδίδει στον Θαλή αυτό που από κάποιους λέγεται για τον Σωκράτη· λένε δηλαδή ότι ο Θαλής συνήθιζε να λέει πως για τρία πράγματα ευγνωμονούσε την Τύχη: «πρώτον γιατί γεννήθηκα άνθρωπος και όχι ζώο, δεύτερον γιατί γεννήθηκα άντρας και όχι γυναίκα, τρίτον γιατί...
Απόσπασμα συνέντευξης του Θεοφάνη Τάση στον Γιάννη Πανταζόπουλο , 29/8/2018 *Ο Θεοφάνης Τάσης είναι Έλληνας φιλόσοφος. Διδάσκει Σύγχρονη Πρακτική Φιλοσοφία στο Alpen-Adria Universität στην Αυστρία και είναι επισκέπτης καθηγητής στο Universität St. Gallen στην Ελβετία. Γεννήθηκε το 1976 στο Μόναχο, όπου και μεγάλωσε. Επίσης είναι μέλος της...
Ο τύραννος των Σιρακουσών, ο Διονύσιος Α΄ ο Πρεσβύτερος, ήταν πολύ ιδιότροπος και συχνά προσέβαλλε τους επισκέπτες του, όταν τους έδινε την απομακρυσμένη τελευταία θέση στο τραπέζι του. Πρώτα το έκανε με τον Πλάτωνα, μετά το επανέλαβε και με τον Αρίστιππο τον Κυρηναίο. Την πρώτη μέρα υποδεχόμενος...
Αν η ζωή έχει ένα νόημα –καταλήγει ο Ήγκλετον– σίγουρα δεν είναι κάτι το θεωρητικό. Το νόημα της ζωής δεν είναι τόσο μια πρόταση, όσο μια πρακτική. Δεν είναι μια εσωτεριστική αλήθεια, αλλά μια συγκεκριμένη μορφή ζωής. Ως εκ τούτου, μπορεί να μαθευτεί μόνο μέσα...
Ήταν κάποτε ένας αγρότης που καλλιεργούσε εξαιρετικής ποιότητας καλαμπόκι. Κάθε χρόνο κέρδιζε το πρώτο βραβείο για το καλύτερο καλαμπόκι. Μια χρονιά ένας δημοσιογράφος από μία εφημερίδα του πήρε συνέντευξη, και έμαθε κάτι πολύ ενδιαφέρον για τον τρόπο που καλλιεργούσε. Ο δημοσιογράφος ανακάλυψε ότι ο αγρότης μοιραζόταν...
Με τον ελληνικό όρο κάθαρση, (καθαρεύουσα: η κάθαρσις, της καθάρσεως), χαρακτηρίζεται η πράξη ή το αποτέλεσμα του ρήματος καθαίρω, που σημαίνει απαλλαγή από κάτι ξένο προς τον οργανισμό ή βλαβερό. Συνώνυμες έννοιες είναι ο καθαρμός και ο εξαγνισμός. Ο όρος αυτός απαντάται με διαφορετική σημασία στην ιατρική,...
«Το πνεύμα σου χρειάζεται να αλλάξεις, όχι τον ουρανό» Seneca, Epistulae Morales ad Lucilium, 28.1 Ένα μεγάλο μέρος της φιλοσοφικής παραγωγής του Σενέκα περιλαμβάνει την επιστολογραφία, τη συγγραφή δηλαδή φιλοσοφικών επιστολών. Δεν ήταν, ωστόσο, ο πρώτος που ακολούθησε αυτή τη μέθοδο φιλοσοφικής διδασκαλίας. Ήδη ο Επίκουρος...
Τρυφή είναι η πολυτέλεια, η μαλθακότητα, η ζωή χωρίς έγνοιες και σκοτούρες. Με άλλα λόγια ό,τι αρέσει σε όλους μας. Όσο κι αν μας φαίνεται παράξενο βγαίνει από το ρήμα θρύπτω, που σημαίνει κομματιάζω. Η έκφραση θρύμμα και τρύφος ή θρύμματα και τρύφοι ήταν ισοδύναμη με την δική μας γυαλιά καρφιά....
Κατά τον Αριστοτέλη, τη λέξη “δικαιοσύνη” καλό είναι να τη χρησιμοποιούμε ως μία ηθική αρετή (ύψιστη ηθική αρετή). Αν θέλουμε να πούμε ότι κάτι είναι δίκαιο, ότι έχει δηλαδή την ιδιότητα του ότι είναι αγαθό, είναι σωστό, έχει γίνει σωστά, αυτό θα το λέμε δίκαιο. Κι...
Κατά τον Αριστοτέλη, τη λέξη “δικαιοσύνη” καλό είναι να τη χρησιμοποιούμε ως μία ηθική αρετή (ύψιστη ηθική αρετή). Αν θέλουμε να πούμε ότι κάτι είναι δίκαιο, ότι έχει δηλαδή την ιδιότητα του ότι είναι αγαθό, είναι σωστό, έχει γίνει σωστά, αυτό θα το λέμε δίκαιο. Κι...
Ο Σωκράτης γεννήθηκε το 469 π.Χ και πέθανε το 399 π.Χ. Γιος ενός εύπορου Αθηναίου γλύπτη είχε οικονομική άνεση, πράγμα που το αξιοποίησε κατάλληλα και επιδόθηκε στην άσκηση του φιλοσοφικού διαλόγου. Καθώς δε συνέγραψε τίποτε ο ίδιος, δανειζόμαστε πληροφορίες για τη ζωή του από σύγχρονούς...
Απόσπασμα του λόγου του Μεγάλου Βασιλείου προς τους νέους Στὴν ἄλλη ζωή, θὰ φθάσουμε μὲ τὴν ἀρετή. Τὴν ἀρετή, ποὺ ἐξύμνησαν κι οἱ ποιητὲς κι οἱ πεζογράφοι, ἄλλα πιὸ πολὺ οἱ φιλόσοφοι. Ἔτσι, μεγαλύτερη προσοχὴ πρέπει νὰ δώσουμε στὰ συγγράμματα αὐτῶν τῶν τελευταίων. Δὲν εἶναι μικρὸ...
Η φιλοσοφία έχει τη δύναμη να ενεργοποιήσει τη σκέψη μας σε βαθμό που να ανακαλύψουμε την πραγματική σημασία της ευτυχίας. Θέλοντας να γκρεμίσει τα θεμέλια του ωφελιμιστικού ηδονισμού, ώστε να αναθεωρήσουμε την έννοια της ηδονής ως σκοπού της ζωής, ο φιλόσοφος Robert Nozick μας καλεί να...
Ας αναρωτηθούμε: τι είναι η σοφία; Ακόμη και εκείνοι που βρίσκονται στη μέση του κύκλου των ικανοτήτων τους - πράγμα που απαιτεί πολύ εξειδικευμένες γνώσεις- δεν είναι αναγκαστικά σοφοί. Η σοφία δεν ταυτίζεται με τη συσσώρευση γνώσεων. Η σοφία είναι μια πρακτική ικανότητα. Είναι ένα μέτρο της...
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : Aγαπάμε το ωραίο με απλότητα και φιλοσοφούμε χωρίς μαλθακότητα H φράση αυτή που εκφωνήθηκε στον “Επιτάφιο” του Περικλή κατά το πρώτο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου τον χειμώνα(1) τού 431 π.Χ., πιστεύω, πως είχε διπλό σκοπό και στόχο*. Αφ’ ενός να τιμήσει τους πεσόντες μέχρι...
Το συνέδριο της Κορίνθου, μετά τη δολοφονία του Φιλίππου Β΄, επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά (336 π.Χ.) από τον Αλέξανδρο. Σε αυτό, ανανεώθηκε από την πλευρά των αντιπροσώπων στο πρόσωπο του νέου ηγέτη ο όρκος που είχαν δώσει στον πατέρα του. Το οικουμενικό κράτος του Μ. Αλεξάνδρου Η...
Πράγματι, δεν έχουν όλοι την ίδια γνώμη για το τι πρέπει να μαθαίνουν οι νέοι ούτε σε σχέση με την αρετή ούτε σε σχέση με την άριστη ζωή, ούτε είναι φανερό αν η παιδεία πρέπει να έχει στόχο της την άσκηση και καλλιέργεια του νου...
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αξία από το να κάνεις επανάσταση μέσα στους επαναστάτες, θα έλεγε αν ζούσε ο λύκος της Εφέσου, ο φιλόσοφος Ηράκλειτος. Νομίζω πως είναι επίκαιρος για να δούμε τη ζωή του. Μια ζωή όχι στρωμένη με λουλούδια και λόγια ξύλινα αλλά με φωτιά...
Fr. Nietzsche 1844-1900 Ο Πρόλογος του Ζαρατούστρα Παρακάτω αναλύεται η παράγραφος 1 του Προλόγου, με την οποία αρχίζει ο Ζαρατούστρα του Νίτσε. Σε τούτη την παράγραφο, σ’ αυτό δηλ. το πρώτο τμήμα, συνοψίζονται πολλές από τις βασικές εικόνες του εν λόγω βιβλίου, οι οποίες δείχνουν να παρουσιάζονται ως ζεύγη εννοιών: ήλιος...
Κι αν αφαιρέσεις ρούχα, φτιασίδια, μάσκες, τι μένει; Οι άνθρωποι που επιλέγεις και σε επιλέγουν κάθε μέρα. Αυτό μένει στο τέλος. Δυο λόγια συμπονετικά κι άλλοτε μαχαίρια να κάνουν βόλτες στο κεφάλι σου για ώρες, ίσως μέρες. Λόγια των εκλεκτών, εκείνων που συγκατοικείτε στις ζωές...
Η Τρίτη 7 Μαρτίου, η δεύτερή μου μέρα ΜΕΣΑ, ήταν η πιο δύσκολη. Η μέρα που διέρρευσε παντού ότι ήμουν ΜΕΣΑ. Εκεί που καθένας έβγαλε τη χολή του. Κανένα μέσο από αυτά που σχολίασαν πικρόχολα –εννοείται, κανένα δημοσίευμα δεν διάβασα ούτε πρόκειται να διαβάσω- δεν...
Ο τελικός σκοπός όμως είναι να κινηθείς από το συναίσθημα στο είναι. Και αν ο επιστήμονας έχει την ικανότητα να χρησιμοποιεί το κεφάλι του σε ό,τι αφορά τον αντικειμενικό κόσμο, να χρησιμοποιεί την καρδιά του, σε ό,τι αφορά τις διαπροσωπικές σχέσεις και να χρησιμοποιεί το...
Το "γνώθι σαυτό " δεν είναι η εξουσία πάνω στους άλλους, είναι η εξουσία στον Εαυτό, η σοφή ηγεσία του Νου. Η αυτογνωσία είναι μια δύσκολη υπόθεση προσωπική ενός ατόμου και ξεκινά από τη θέλησή του για αυτή. Αφορά το ανθρώπινο βασίλειο αποκλειστικά, ούτε τα ζώα...
Θάλαττα, θάλαττα. Ήταν η κραυγή που αναφώνησαν οι Μύριοι του Ξενοφώντα, όταν από το όρος Θήχη αντίκρισαν τη θάλασσα, του Πόντου του Ευξείνου! Οι Μύριοι ήταν σώμα μισθοφόρων οι οποίοι είχαν ενταχθεί στο εκστρατευτικό σώμα του σατράπη Κύρου. Ως γνωστόν όταν ο Κύρος επαναστάτησε το 401...
Ένας βασιλιάς μιλούσε με έναν σοφό: – Τι είναι το φως του ανθρώπου; – Ο ήλιος, βασιλιά μου, απάντησε ο σοφός. – Μετά τη δύση του ηλίου, τι είναι το φως για τον άνθρωπο; – Το φεγγάρι. – Όταν δύει ο ήλιος και σβήνει το φεγγάρι, τότε; – Τότε η φλόγα...
