Η αναβλητικότητα (ROLF DOBELLI)

Η αναβλητικότητα (ROLF DOBELLI)

Έχω έναν φίλο συγγραφέα, έναν τύπο που ξέρει πολύ καλά να βγάζει συναίσθημα σε κάθε του φράση, έναν πραγματικό καλλιτέχνη της γλώσσας – ο οποίος γράφει ένα βιβλιαράκι εκατό σελίδων κάθε εφτά χρόνια. Η παραγωγή του; Δύο γραμμές την ημέρα. Όταν τον ρωτάνε για τη φτωχή του παραγωγικότητα, απαντάει: «Η έρευνα είναι πολύ πιο ευχάριστη από τη γραφή». Πράγματι, σερφάρει στο διαδίκτυο πολλές ώρες όπου βυθίζεται στα πιο ερμητικά βιβλία με την ελπίδα να βρει το σπάνιο μαργαριτάρι, να πέσει πάνω σε μια μεγαλειώδη παλιά ιστορία. Όταν βρίσκει το σκηνικό που του ταιριάζει, πείθει τον εαυτό του ότι δεν ωφελεί σε τίποτα να γράφεις όσο δεν έχει στηθεί «η ιδανική ατμόσφαιρα». Δυστυχώς, αυτή η απαίτηση ικανοποιείται πολύ σπάνια.
Έχω έναν άλλο φίλο που, εδώ και δέκα χρόνια, υπόσχεται στον εαυτό του να κόψει το κάπνισμα. Κάθε τσιγάρο είναι το τελευταίο του τσιγάρο. Κι εγώ; Εδώ και μήνες έχω πάνω στο γραφείο μου τη φορολογική μου δήλωση – λες και τρέφω κρυφά την ελπίδα ότι θα συμπληρωθεί μόνη της.
Αναβλητικότητα, ή αναβολή της δράσης, είναι λοιπόν η τάση να μεταθέτουμε για αύριο τις δυσάρεστες αλλά σημαντικές πράξεις: τις επίπονες ασκήσεις στο γυμναστήριο, την εγγραφή σε μια φθηνότερη ασφάλεια, το να γράψουμε ευχαριστήριες κάρτες. Οι καλές αποφάσεις της πρωτοχρονιάς δεν αλλάζουν τίποτα. Η αναβλητικότητα είναι παράλογη διότι ο σκοπός δεν υλοποιείται από μόνος του. Ξέρουμε όμως ότι η υλοποίησή του είναι κάτι καλό για μας. Τότε γιατί αναβάλλουμε τα σημαντικά πράγματα που έχουμε να κάνουμε; Επειδή υπάρχει ένα χρονικό χάσμα ανάμεσα στην επένδυση και στο κέρδος. Και το να πηδήξουμε αυτό το χαντάκι απαιτεί μεγάλο διανοητικό σθένος, όπως απέδειξε ο ψυχολόγος Ρόι Μπαουμάιστερ μ’ ένα πολύ έξυπνο πείραμα. Έβαλε, λοιπόν, φοιτητές μπροστά σ’ έναν φούρνο από τον οποίο έβγαιναν εξαίσιες μυρωδιές από κουλουράκια με κομμάτια σοκολάτας. Έπειτα τοποθέτησε μπροστά στον φούρνο μια γαβάθα γεμάτη ραπανάκια και είπε στους φοιτητές ότι μπορούσαν να φάνε όσα ραπανάκια ήθελαν. Τους απαγόρευσε όμως ρητά να αγγίξουν τα κουλουράκια. Και τους άφησε μόνους για μισή ώρα. Στους φοιτητές μια δεύτερης ομάδας επέτρεψε να φάνε όσα κουλουράκια ήθελαν. Μετά από τριάντα λεπτά, οι δύο ομάδες φοιτητών έπρεπε να λύσουν ένα αρκετά δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα. Οι φοιτητές που δεν μπόρεσαν να αγγίξουν τα κουλουράκια εγκατέλειψαν την άσκηση δύο φορές γρηγορότερα από εκείνους που μπορούσαν να φάνε όσα ήθελαν. Ο αυτοέλεγχος τους είχε απομυζήσει πολλή διανοητική ενέργεια, τη θέληση που τώρα τους έλειπε για να λύσουν την άσκηση. Η θέληση λειτουργεί σαν μπαταρία – τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Αν η ενέργεια καταναλωθεί, είναι άδεια και αδυνατεί να αντιμετωπίσει περαιτέρω προκλήσεις.
Πρόκειται για θεμελιώδη γνώση. Ο αυτοέλεγχος δεν μπορεί να διατηρηθεί εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο. Έχουμε ανάγκη από φάσεις χαλάρωσης, από στιγμές όπου αφηνόμαστε να μας παρασύρουν τα γεγονότα και όπου επαναφορτίζουμε τις μπαταρίες μας. Αυτό είναι το πρώτο.
Ο δεύτερος σημαντικός όρος για να ξεφύγουμε από την αναβλητικότητα είναι να χρησιμοποιούμε στρατηγικές ή μικρά τεχνάσματα που μας εμποδίζουν να παρασυρθούμε υπερβολικά από τα γεγονότα. Μέρος αυτών είναι η απομάκρυνση πραγμάτων που μας διασπούν την προσοχή. Όταν γράφω ένα μυθιστόρημα, κόβω τη σύνδεση μου στο διαδίκτυο, διότι ξέρω ότι θα δοκιμάσω μεγάλο πειρασμό να σερφάρω μόλις αρχίσει να με καταβάλλει η κούραση. Μια από τις καλύτερες στρατηγικές είναι να βάζουμε – ή να μας βάζουν – προθεσμίες. Ο ψυχολόγος Νταν Αριέλυ διαπίστωσε ότι οι προθεσμίες που ορίζονται από μια εξωτερική εξουσία – για παράδειγμα, η ημερομηνία παράδοσης μιας σχολικής εργασίας ή της φορολογικής δήλωσης – αποδεικνύονται οι πιο αποτελεσματικές. Οι προθεσμίες που θέτουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας δε λειτουργούν παρά μόνον όταν η δουλειά που πρέπει να κάνουμε μπορεί να διαιρεθεί σε πολλά μέρη το καθένα εκ των οποίων περιέχει μια πολύ σαφή προθεσμία. Οι καλές αποφάσεις της πρωτοχρονιάς που δε συνδέονται με πολύ συγκεκριμένους μικρότερους στόχους είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.
Συμπέρασμα: η αναβλητικότητα είναι παράλογη, πλην όμως ανθρώπινη. Για να την καταπολεμήσετε, συνδυάστε διάφορες μεθόδους. Η γειτόνισσά μου έγραψε το διδακτορικό της σε τρεις μήνες γιατί νοίκιασε ένα μικροσκοπικό στούντιο χωρίς τηλέφωνο και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Έβαλε τρεις προθεσμίες για τα τρία μέρη του διδακτορικού της. Μιλούσε για τους στόχους που είχε βάλει σε όποιον ήθελε να ακούσει και έφτασε στο σημείο να τους τυπώσει πίσω από τις επαγγελματικές κάρτες της. Ήταν σαν να μετέτρεπε προσωπικές προθεσμίες σε δημόσιες, προθεσμίες επιβεβλημένες εκ των έσω σε προθεσμίες επιβεβλημένες από έξω. Ξαναφόρτιζε τις μπαταρίες της στη διάρκεια του διαλείμματος για το γεύμα και, το βράδυ, ξεφύλλιζε περιοδικά μόδας, ενώ έπεφτε και για ύπνο νωρίς για να είναι ξεκούραστη.

 

Η τέχνη της πρακτικής σκέψης
ΡΟΛΦ ΝΤΟΜΠΕΛΛΙ



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • Faith is taking the first step even when you don't see the whole staircase .

    lecturesbureau: "Faith is taking the first step
even when you don't see the whole staircase ."
    144
    0
  • When a woman is talking to you , listen to what she says with her eyes .

    lecturesbureau: "When a woman is talking to you ,
listen to what she says with her eyes ."
    374
    1
  • Strength does not come from physical capacity . It comes from an indomitable will .

    lecturesbureau: "Strength does not come from physical capacity .
It comes from an indomitable will ."
    419
    0
  • Count your age by friends , not years . Count your life by smiles , not tears .

    lecturesbureau: "Count your age by friends , not years .

Count your life by smiles , not tears ."
    289
    0
  • The fault-finder will find faults even in Paradise .

    lecturesbureau: "The fault-finder will find faults even in Paradise ."
    202
    0
  • It is the time you have wasted for your rose that makes your rose so important ...

    lecturesbureau: "It is the time you have wasted for your rose
that makes your rose so important ..."
    719
    4
  • Attachment is the strongest block to realization .

    lecturesbureau: "Attachment is the strongest block to realization ."
    158
    0
  • The World will not be destroying by those who do evil , but by those who watch them without doing anything .

    lecturesbureau: "The World will not be destroying by those who do evil ,

but by those who watch them without doing anything ."
    249
    2
  • Tell me who admires and loves you , and I will tell you who you are .

    lecturesbureau: "Tell me who admires and loves you ,
and I will tell you who you are ."
    455
    0
  • Something to do , something to love , and something to hope for .

    lecturesbureau: "Something to do ,
something to love ,
and something to hope for ."
    242
    1