Η αναβλητικότητα (ROLF DOBELLI)

Η αναβλητικότητα (ROLF DOBELLI)

Έχω έναν φίλο συγγραφέα, έναν τύπο που ξέρει πολύ καλά να βγάζει συναίσθημα σε κάθε του φράση, έναν πραγματικό καλλιτέχνη της γλώσσας – ο οποίος γράφει ένα βιβλιαράκι εκατό σελίδων κάθε εφτά χρόνια. Η παραγωγή του; Δύο γραμμές την ημέρα. Όταν τον ρωτάνε για τη φτωχή του παραγωγικότητα, απαντάει: «Η έρευνα είναι πολύ πιο ευχάριστη από τη γραφή». Πράγματι, σερφάρει στο διαδίκτυο πολλές ώρες όπου βυθίζεται στα πιο ερμητικά βιβλία με την ελπίδα να βρει το σπάνιο μαργαριτάρι, να πέσει πάνω σε μια μεγαλειώδη παλιά ιστορία. Όταν βρίσκει το σκηνικό που του ταιριάζει, πείθει τον εαυτό του ότι δεν ωφελεί σε τίποτα να γράφεις όσο δεν έχει στηθεί «η ιδανική ατμόσφαιρα». Δυστυχώς, αυτή η απαίτηση ικανοποιείται πολύ σπάνια.
Έχω έναν άλλο φίλο που, εδώ και δέκα χρόνια, υπόσχεται στον εαυτό του να κόψει το κάπνισμα. Κάθε τσιγάρο είναι το τελευταίο του τσιγάρο. Κι εγώ; Εδώ και μήνες έχω πάνω στο γραφείο μου τη φορολογική μου δήλωση – λες και τρέφω κρυφά την ελπίδα ότι θα συμπληρωθεί μόνη της.
Αναβλητικότητα, ή αναβολή της δράσης, είναι λοιπόν η τάση να μεταθέτουμε για αύριο τις δυσάρεστες αλλά σημαντικές πράξεις: τις επίπονες ασκήσεις στο γυμναστήριο, την εγγραφή σε μια φθηνότερη ασφάλεια, το να γράψουμε ευχαριστήριες κάρτες. Οι καλές αποφάσεις της πρωτοχρονιάς δεν αλλάζουν τίποτα. Η αναβλητικότητα είναι παράλογη διότι ο σκοπός δεν υλοποιείται από μόνος του. Ξέρουμε όμως ότι η υλοποίησή του είναι κάτι καλό για μας. Τότε γιατί αναβάλλουμε τα σημαντικά πράγματα που έχουμε να κάνουμε; Επειδή υπάρχει ένα χρονικό χάσμα ανάμεσα στην επένδυση και στο κέρδος. Και το να πηδήξουμε αυτό το χαντάκι απαιτεί μεγάλο διανοητικό σθένος, όπως απέδειξε ο ψυχολόγος Ρόι Μπαουμάιστερ μ’ ένα πολύ έξυπνο πείραμα. Έβαλε, λοιπόν, φοιτητές μπροστά σ’ έναν φούρνο από τον οποίο έβγαιναν εξαίσιες μυρωδιές από κουλουράκια με κομμάτια σοκολάτας. Έπειτα τοποθέτησε μπροστά στον φούρνο μια γαβάθα γεμάτη ραπανάκια και είπε στους φοιτητές ότι μπορούσαν να φάνε όσα ραπανάκια ήθελαν. Τους απαγόρευσε όμως ρητά να αγγίξουν τα κουλουράκια. Και τους άφησε μόνους για μισή ώρα. Στους φοιτητές μια δεύτερης ομάδας επέτρεψε να φάνε όσα κουλουράκια ήθελαν. Μετά από τριάντα λεπτά, οι δύο ομάδες φοιτητών έπρεπε να λύσουν ένα αρκετά δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα. Οι φοιτητές που δεν μπόρεσαν να αγγίξουν τα κουλουράκια εγκατέλειψαν την άσκηση δύο φορές γρηγορότερα από εκείνους που μπορούσαν να φάνε όσα ήθελαν. Ο αυτοέλεγχος τους είχε απομυζήσει πολλή διανοητική ενέργεια, τη θέληση που τώρα τους έλειπε για να λύσουν την άσκηση. Η θέληση λειτουργεί σαν μπαταρία – τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Αν η ενέργεια καταναλωθεί, είναι άδεια και αδυνατεί να αντιμετωπίσει περαιτέρω προκλήσεις.
Πρόκειται για θεμελιώδη γνώση. Ο αυτοέλεγχος δεν μπορεί να διατηρηθεί εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο. Έχουμε ανάγκη από φάσεις χαλάρωσης, από στιγμές όπου αφηνόμαστε να μας παρασύρουν τα γεγονότα και όπου επαναφορτίζουμε τις μπαταρίες μας. Αυτό είναι το πρώτο.
Ο δεύτερος σημαντικός όρος για να ξεφύγουμε από την αναβλητικότητα είναι να χρησιμοποιούμε στρατηγικές ή μικρά τεχνάσματα που μας εμποδίζουν να παρασυρθούμε υπερβολικά από τα γεγονότα. Μέρος αυτών είναι η απομάκρυνση πραγμάτων που μας διασπούν την προσοχή. Όταν γράφω ένα μυθιστόρημα, κόβω τη σύνδεση μου στο διαδίκτυο, διότι ξέρω ότι θα δοκιμάσω μεγάλο πειρασμό να σερφάρω μόλις αρχίσει να με καταβάλλει η κούραση. Μια από τις καλύτερες στρατηγικές είναι να βάζουμε – ή να μας βάζουν – προθεσμίες. Ο ψυχολόγος Νταν Αριέλυ διαπίστωσε ότι οι προθεσμίες που ορίζονται από μια εξωτερική εξουσία – για παράδειγμα, η ημερομηνία παράδοσης μιας σχολικής εργασίας ή της φορολογικής δήλωσης – αποδεικνύονται οι πιο αποτελεσματικές. Οι προθεσμίες που θέτουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας δε λειτουργούν παρά μόνον όταν η δουλειά που πρέπει να κάνουμε μπορεί να διαιρεθεί σε πολλά μέρη το καθένα εκ των οποίων περιέχει μια πολύ σαφή προθεσμία. Οι καλές αποφάσεις της πρωτοχρονιάς που δε συνδέονται με πολύ συγκεκριμένους μικρότερους στόχους είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.
Συμπέρασμα: η αναβλητικότητα είναι παράλογη, πλην όμως ανθρώπινη. Για να την καταπολεμήσετε, συνδυάστε διάφορες μεθόδους. Η γειτόνισσά μου έγραψε το διδακτορικό της σε τρεις μήνες γιατί νοίκιασε ένα μικροσκοπικό στούντιο χωρίς τηλέφωνο και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Έβαλε τρεις προθεσμίες για τα τρία μέρη του διδακτορικού της. Μιλούσε για τους στόχους που είχε βάλει σε όποιον ήθελε να ακούσει και έφτασε στο σημείο να τους τυπώσει πίσω από τις επαγγελματικές κάρτες της. Ήταν σαν να μετέτρεπε προσωπικές προθεσμίες σε δημόσιες, προθεσμίες επιβεβλημένες εκ των έσω σε προθεσμίες επιβεβλημένες από έξω. Ξαναφόρτιζε τις μπαταρίες της στη διάρκεια του διαλείμματος για το γεύμα και, το βράδυ, ξεφύλλιζε περιοδικά μόδας, ενώ έπεφτε και για ύπνο νωρίς για να είναι ξεκούραστη.

 

Η τέχνη της πρακτικής σκέψης
ΡΟΛΦ ΝΤΟΜΠΕΛΛΙ



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • Little by little , one travels far .

    lecturesbureau: "Little by little ,
one travels far ."
    138
    0
  • Forget injuries , never forget kindness .

    lecturesbureau: "Forget injuries ,
never forget kindness ."
    398
    0
  • Hell , hell is not in torture . Hell is in an empty heart .

    lecturesbureau: "Hell , hell is not in torture .
Hell is in an empty heart ."
    381
    1
  • People obey the strong ones , but respect only the righteous .

    lecturesbureau: "People obey the strong ones ,
but respect only the righteous ."
    530
    1
  • The perfect love is the one that gives everything and never expects anything in return .

    lecturesbureau: "The perfect love is the one
that gives everything
and never expects anything in return ."
    693
    1
  • But when a man speeds toward his own ruin , a God gives him help !

    lecturesbureau: "But when a man speeds toward his own ruin ,
a God gives him help !"
    481
    0
  • Only a life lived for others is a life worthwhile .

    lecturesbureau: "Only a life lived for others
is a life worthwhile ."
    397
    0
  • The great unpardonable sin is to murder the love - life in a human soul .

    lecturesbureau: "The great unpardonable sin
is to murder the love - life
in a human soul ."
    219
    2
  • Forget injuries , NEVER FORGET KINDNESSES .

    lecturesbureau: "Forget injuries ,

NEVER FORGET KINDNESSES ."
    419
    0
  • DO GOOD . You have done wrong ? Then balance it by doing right .

    lecturesbureau: "DO GOOD .

You have done wrong ?
Then balance it by doing right ."
    384
    0