23 Απρ Τα χαρακτηριστικά του χαρισματικού ηγέτη (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ) | Μέρος Β’
ΗΘΙΚΗ ΗΓΈΣΙΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ
Η ηθική ηγεσία επίσης στηρίζεται στις ιδέες των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, και κυρίως του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Η ηθική αποτελεί ένα σύνολο αποδεκτών κοινωνικών αξιών και κανόνων, που πρέπει να τηρούνται και να εναρμονίζονται με τις επιλογές και τις συμπεριφορές του ατόμου. Πρό κειται για ηθικούς νόμους και αποδεκτούς κανόνες συμπεριφοράς, που διαφέρουν από τους νόμους του κράτους. Το άτομο που τηρεί τους νόμους του κράτους είναι νομοταγές, ενώ αυτό που τηρεί τους ηθικούς νόμους είναι ηθικό. Προφανώς, οι νόμοι του κράτους πρέπει να βασίζονται στην ηθική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι καθετί νόμιμο είναι και ηθικό, όπως είχε υποστηρίξει ένας πρώην υπουργός.
Ηθική ηγεσία σημαίνει ότι η συμπεριφορά του ηγέτη και οι σχέσεις του με τους ανθρώπους στηρίζονται στην ηθική και ταυτόχρονα εξαφαλίζουν την ηθική συμπεριφορά των ανθρώ πών του. Σύμφωνα με τους ειδικούς της ηγεσίας (π.χ. Brown & Trevino: Ethical Leadership: A review and future directions, The Leadership Quarterly 2000), η ηθική ηγεσία ορίζεται σε δύο επίπεδα, πρώτον στο «ηθικό άτομο» και δεύτερον στον «ηθικό μάνατζερ». Η διάσταση του ηθικού ατόμου περιλαμβάνει την ηθική του ηγέτη, την ακεραιότητα, την ειλικρίνεια, την εντιμότητα, καθώς και την τήρηση των αποδεκτών αξιών και κανόνων συμπεριφοράς για το κοινό καλό. Η διάσταση του «ηθικού μάνατζερ» αφορά τις προσπάθειες και τις ενέργειες του ηγέτη να θέτει πρότυπα ηθικής, να κάνει τους ανθρώπους να τα ενστερνίζονται, να εξασφαλίζει την ηθική συμπεριφορά των ανθρώπων του και να τιμωρεί την ανήθικη συμπεριφορά. Θεμελιώδη στοιχεία του ηθικού ηγέτη είναι:
• Η ηθική δέσμευση του ηγέτη σε αξίες και ηθικούς κανόνες κοινωνικά αποδεκτούς.
• Η ηθική πειθαρχία, που σημαίνει ότι ο ηγέτης είναι σε θέση να μην επιτρέπει να κυριαρχούν οι προσωπικές του ανάγκες, επιθυμίες, αδυναμίες και φιλοδοξίες σε βάρος των ηθικών κανόνων και του κοινού καλού,
• Η ηθική αυτονομία, με την έννοια του να είναι ανεξάρτητος, να δρα αυτόνομα και ελεύθερα ώστε να λαμβάνει ηθικές αποφάσεις, να δρα και να συμπεριφέρεται ηθικά.
Σε ό,τι αφορά τις ηθικές αξίες πάνω στις οποίες στηρίζεται η ηθική ηγεσία, οι βασικοί υποστηρικτές της την προσεγγίζουν με σχετικότητα. Δηλαδή θεωρούν ότι ηθική και αξίες προσδιορίζονται από την εκάστοτε κοινωνία. Σημαντική είναι όμως η συνεισφορά των Christopher Peterson και Martin Seligman, οι οποίοι με βάση τη διαπολιτισμική έρευνα σε κοινωνίες δια φορετικών πολιτισμών και θρησκειών, προσδιορίζουν πέντε , βασικές αξίες που μπορούν να στηρίξουν την ηθική ηγεσία. Αυτές είναι:
Σοφία και γνώσης δημιουργικότητα, περιέργεια, κριτική σκέψη, αγάπη για μάθηση, προοπτική.
Ανθρωπισμός ευγένεια, αγάπη, συμπόνια, αλτρουισμός, κοινωνική νοημοσύνη.
Δικαιοσύνη: ίσες ευκαιρίες, δίκαιη μεταχείριση και αντιμετώπιση των ανθρώπων, σεβασμός των βασικών δικαιωμάτων.
Εγκράτεια συγχώρεση, ταπεινότητα, σύνεση, αυτοκυριαρχία και αυτοέλεγχος.
Υπέρβαση: ευγνωμοσύνη, ελπίδα, χιούμορ, πνευματικότητα, κάλος. Με λιγότερη επιρροή στη θεωρία και την πράξη της ηγεσίας είναι οι προσεγγίσεις της πνευματικής ηγεσίας (spiritual leadership) και του ηγέτη υπηρέτη (servant leadership). Η πρώτη στηρίζεται κυρίως στην ελπίδα και την πίστη, στο κάλεσμα, την αποστολή και το νόημα της ζωής του ανθρώπου. Η δεύτερη υποστηρίζει ότι ο λόγος ύπαρξης του ηγέτη είναι να υπηρετεί τους «οπαδούς» του. Ο ηγέτης επιδεικνύει αγάπη, ταπεινότητα, αλτρουισμό, προσωπική θυσία και υπηρετεί τις ανάγκες των ανθρώπων του, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη τους.
Μέρος Α’: https://www.lecturesbureau.gr/1/the-features-of-a-charismatic-leader-part-a-2540a/
Μικρές Εισαγωγές
ΗΓΕΣΙΑ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΌΠΟΥΛΟΣ
Εικόνα: https://gr.pinterest.com/pin/2814818492470107
