Μαρί-Σοφία Ζερμέν

Μαρί-Σοφία Ζερμέν

Ο αγώνας της Ζερμέν να αλλάξει την προδιαγεγραμμένη πορεία που θα έπρεπε να έχει η ζωή μιας γυναίκας στα τέλη του 18ου αιώνα -αλλά και πολύ αργότερα- ξεκινάει από τα 13 της χρόνια. Το έργο και ο θάνατος του Αρχιμήδη την ενέπνευσαν, για να πάρει την αμετάκλητη απόφαση να σπουδάσει μαθηματικά.
Ήταν αδιανόητο για μια γυναίκα να σπουδάσει εκείνη την εποχή και, όπως ήταν αναμενόμενο, οι γονείς της εναντιώθηκαν στην απόφαση αυτή. Είναι γεγονός ότι χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Αντουάν Λε Μπλαν τόσο για να παίρνει σημειώσεις από το Πανεπιστήμιο, όσο και για να στέλνει τις εργασίες της σε διαγωνισμούς και σε διακεκριμένους επιστήμονες. Το γράμμα που παρέλαβε ως Λε Μπλαν από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, με τα επαινετικά λόγια για τη δουλειά της, στην πραγματικότητα το έστειλε ο Κάρλ Φρίντριχ Γκάους. Η Ζερμέν, μέσω της τακτικής αλληλογραφίας που είχε με τον Γκάους, είχε κερδίσει την εκτίμηση του κορυφαίου μαθηματικού και, όταν του αποκάλυψε ότι ο «κύριος Λε Μπλαν» είναι κυρία, ο Γκάους της απάντησε: «Πώς να περιγράψω τον θαυμασμό και την έκπληξή μου γι’ αυτή τη μεταμόρφωση! Όταν μια γυναίκα, η οποία σύμφωνα με τα ήθη και τις προκαταλήψεις μας, πρέπει να αντιμετωπίσει απείρως περισσότερες δυσκολίες από τους άνδρες, για να εξοικειωθεί με αυτές τις απαιτητικές και κοπιαστικές έρευνες, καταφέρνει τελικά να υπερπηδήσει τα εμπόδια και να διαπεράσει τα πλέον σκοτεινά τμήματά τους, τότε, δίχως αμφιβολία, η γυναίκα αυτή έχει ακμαίο ηθικό, καταπληκτικά χαρίσματα και ανώτερη ευφυΐα».

Ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματά της Ζερμέν ήταν η σημαντική συμβολή της στην πορεία απόδειξης του Τελευταίου Θεωρήματος του Φερμά. Το Ινστιτούτο της Γαλλίας την τίμησε με το μετάλλιό του γι’ αυτή της τη συμβολή και έγινε η πρώτη γυναίκα που δεν ήταν σύζυγος ακαδημαϊκού, η οποία είχε δικαίωμα να παρακολουθεί διαλέξεις στην Ακαδημία Επιστημών.

Παρά το γεγονός ότι η Ζερμέν είχε καταφέρει σπουδαία πράγματα, οι κοινωνικές προκαταλήψεις απέναντι της παρέμεναν. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, ενώ η εργασία της κέρδισε το βραβείο σε έναν διαγωνισμό της Ακαδημίας Επιστημών, η Ζερμέν δεν παρευρέθηκε στη βράβευση, για να μη δημιουργηθεί σκάνδαλο.

Όταν η Ζερμέν ήταν πια 55 χρονών, ο Γκάους εκτιμώντας το επιστημονικό της έργο, πρότεινε να της δοθεί τιμητικός τίτλος από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν. Σε μία ανάλογη περίσταση, εβδομήντα χρόνια αργότερα, ο Χίλμπερτ, στην περίπτωση της Σοφί, θα προτείνει στη σύγκλητο του ίδιου πανεπιστημίου να δοθεί θέση υφηγήτριας στην Έμι Νέδερ, μία εξαιρετική μαθηματικό, αλλά θα συναντήσει τις γνωστές αντιδράσεις και αντιρρήσεις που σχετίζονται με το φύλο της. Είναι χαρακτηριστική η φράση ενός συνεργάτη της Νέδερ, του Έντμουντ Λαντάου: «Είναι σπουδαία μαθηματικός, αλλά δεν μπορώ να ορκιστώ ότι είναι γυναίκα», που δείχνει πόσο δύσκολο του ήταν να πιστέψει ότι μια γυναίκα μπορούσε να είναι τόσο ευφυής και να έχει τόσο υψηλό επίπεδο μαθηματικών γνώσεων.

Ο Χίλμπερτ, προσπαθώντας να πείσει τους πανεπιστημιακούς να αποδεχθούν την πρότασή του, δήλωσε: «Κύριοι, δεν καταλαβαίνω γιατί το φύλο μπορεί να αποτελεί κριτήριο για τη θέση του υφηγητή, πρόκειται για Πανεπιστήμιο, όχι για δημόσια λουτρά.» Το επιχείρημα του Χίλμπερτ για να γίνει η Νέδερ μέλος του επιστημονικού προσωπικού στο Γκέτινγκεν, δεν έπεισε τη διοίκηση.

Αντιθέτως, στην περίπτωση της Ζερμέν η απόφαση του Πανεπιστημίου ήταν θετική αν και, όπως ήδη επισημάνθηκε, προηγήθηκε χρονικά (βεβαίως, δεν είναι το ίδιο μία τιμητική διάκριση με μία θέση στο διδακτικό προσωπικό).

Δυστυχώς, πριν προλάβει να αποκτήσει τη διάκριση αυτή, η Ζερμέν πέθανε από καρκίνο του μαστού.

Το επίσημο πιστοποιητικό του θανάτου της αποδίδει με δύο λέξεις, κάτω από το όνομά της, αυτό που η κοινωνία στις αρχές του 19ου αιώνα έβλεπε στο πρόσωπό της:

Μαρί-Σοφί Ζερμέν:

Ανύπαντρη και χωρίς επάγγελμα.

Σίγουρα ο Βολτέρος θα εξηγούσε αυτή την κοινωνική αντιμετώπιση της Ζερμέν, χρησιμοποιώντας τη φράση που είχε διατυπώσει για μια άλλη προικισμένη γυναίκα, την Έμιλι ντε Σατελέ:
Ήταν ένας σπουδαίος άνδρας που το μόνο λάθος του ήταν να γεννηθεί γυναίκα.

 
Ποιος σκότωσε τον κύριο Χ;
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ

 

Εικόνες: https://www-tc.pbs.org/wgbh/nova/assets/img/full-size/sophie-germain-merl.jpg & Stu ART Photo | https://stuartphoto.files.wordpress.com/2016/10/dsc_0090.jpg?w=326



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • There are three classes of people : Those who see , those who see when they are shown , those who do not see .

    lecturesbureau: "There are three classes of people :

Those who see ,
those who see when they are shown ,
those who do not see ."
    189
    0
  • The cave you fear to enter holds the treasure you seek .

    lecturesbureau: "The cave you fear to enter
holds the treasure you seek ."
    289
    3
  • The only tyrant I accept in this world is the still voice within .

    lecturesbureau: "The only tyrant I accept in this world
is the still voice within ."
    313
    2
  • There is only one way to avoid criticism : DO NOTHING , SAY NOTHING , AND BE NOTHING .

    lecturesbureau: "There is only one way to avoid criticism :
DO NOTHING ,
SAY NOTHING ,
AND BE NOTHING ."
    463
    1
  • All my life I've looked at words as though I were seeing them for the first time .

    lecturesbureau: "All my life I've looked at words
as though I were seeing them for the first time ."
    237
    0
  • The world is divided into two classes , those who believe the incredible and those who do the improbable .

    lecturesbureau: "The world is divided into two classes ,

those who believe the incredible and
those who do the improbable ."
    339
    1
  • Live to the point of tears .

    lecturesbureau: "Live to the point of tears ."
    270
    0
  • The only one you need in your life is that person who shows you he needs you in his .

    lecturesbureau: "The only one you need in your life
is that person who shows you
he needs you in his ."
    371
    1
  • I love those who can smile in trouble .

    lecturesbureau: "I love those who can smile in trouble ."
    407
    2
  • The way you start your day determines how well you live your day !

    lecturesbureau: "The way you start your day
determines how well you live your day !"
    855
    1