Κι επειδή η φύση μας έχει πολύ φθόνο και κακεντρέχεια και δεν χαίρεται τόσο με τα δικά μας αγαθά όσο στεναχωριέται για τα ξένα… (Πλούταρχος) | Μέρος B’

Κι επειδή η φύση μας έχει πολύ φθόνο και κακεντρέχεια και δεν χαίρεται τόσο με τα δικά μας αγαθά όσο στεναχωριέται για τα ξένα… (Πλούταρχος) | Μέρος B’

ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΜΙΑΣ

Ωστόσο συμβάλλει ιδιαίτερα στην ψυχική γαλήνη να εξετάζει κάποιος, αν είναι δυνατόν, τον εαυτό του και όσα τον αφορούν, αλλά, αν τούτο δεν είναι δυνατόν, να παρατηρεί ανθρώπους που βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα και όχι, όπως κάνουν οι περισσότεροι, να συγκρίνει τον εαυτό του με κείνους που υπερέχουν· όπως, για παράδειγμα, οι φυλακισμένοι θεωρούν τυχερούς εκείνους που ελευθερώθηκαν· οι τελευταίοι πάλι, όσους έχουν γεννηθεί ελεύθεροι, κι αυτοί τους πολίτες, ενώ οι πολίτες με τη σειρά τους τους πλούσιους· οι πλούσιοι τους σατράπες, οι σατράπες τους βασιλείς, και οι βασιλείς τους θεούς, και μόνο που δεν θέλουν κιόλας να βροντούν και ν’ αστράφτουν. Έτσι, με το να μην έχουν ποτέ πράγματα που είναι πάνω από αυτούς, δεν είναι ποτέ ευγνώμονες για ό,τι αρμόζει στη θέση τους.
Τι άλλο είναι το παραπάνω αν όχι συλλογή δικαιολογιών της αχαριστίας απέναντι στην τύχη προκειμένου να καταδικάζουμε και να τιμωρούμε τον εαυτό μας; Τουλάχιστον, όμως, εκείνος που ο νους του κάνει λυτρωτικές σκέψεις, καθώς ο ήλιος βλέπει μυριάδες ανθρώπων,

όσους δρέπουμε της πλατιάς γης τον καρπό
(ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ),

αν τύχει να είναι λιγότερο ένδοξος ή πλούσιος από κάποιους άλλους, δεν κάθεται να θρηνεί καταπτοημένος, αλλά ξέροντας πως ζει μυριάδες φορές καλύτερα και ευπρεπέστερα από μυριάδες άλλους, θα συνεχίσει τον δρόμο του υμνώντας τον δικό του φύλακα δαίμονα και τη ζωή του.
Όποτε λοιπόν θαυμάσεις κάποιον που μεταφέρεται πάνω στο φορείο του ως ανώτερό σου, χαμήλωσε τα μάτια σου και κοίταξε κείνους που κουβαλούν το φορείο· όποτε λογαριάζεις ευτυχισμένο, όπως έκανε εκείνος ο άνδρας από τον Ελλήσποντο, τον περίφημο Ξέρξη που περνούσε τη γέφυρά του, κοίτα επίσης και εκείνους που έσκαβαν κάτω από το μαστίγιο για να τρυπήσουν τον Άθωνα και κείνους που τους έκοψαν τ’ αυτιά και τις μύτες, επειδή η γέφυρα έσπασε από τη θαλασσοταραχή. Πρόσεξε ακόμα τι σκέφτονται αυτοί, που καλοτυχίζουν τη δική σου ζωή και τις περιστάσεις.
Γι’ αυτό λοιπόν κι εμείς, όποτε ακούμε κάποιον να μας λέει πως οι ασχολίες μας είναι ασήμαντες και πολύ θλιβερές, επειδή δεν είμαστε ύπατοι ή επίτροποι, μπορούμε ν’ απαντάμε: “Οι ασχολίες μας είναι λαμπρές και η ζωή μας ζηλευτή· δεν είμαστε ζητιάνοι ούτε αχθοφόροι ούτε κόλακες”.
Επειδή, όμως, εξαιτίας της μωρίας μας έχουμε συνηθίσει να ζούμε με την προσοχή στραμμένη σε όλους τους άλλους παρά στον εαυτό μας, κι επειδή η φύση μας έχει πολύ φθόνο και κακεντρέχεια και δεν χαίρεται τόσο με τα δικά μας αγαθά όσο στεναχωριέται για τα ξένα, μην κοιτάς μόνο τη λάμψη και τη διασημότητα εκείνων που φθονείς και θαυμάζει, αλλά, σαν ν’ ανοίγεις και να τραβάς το φανταχτερό παραπέτασμα της φήμης και της εξωτερικής τους εμφάνισης, μπες μέσα τους και θα δεις πολλά δυσάρεστα και πολλά που τους προκαλούν απέχθεια εκεί.
Έτσι, όταν ο περίφημος Πιττακός, που η φήμη για την ανδρεία, τη σοφία και τη δικαιοσύνη του ήταν μεγάλη, φιλοξενούσε κάποιους φίλους, η γυναίκα του μπήκε μέσα έξαλλη κι αναποδογύρισε το τραπέζι· οι καλεσμένοι γύρισαν αλλού το βλέμμα τους, αλλά ο Πιττακός είπε: “Όλοι μας έχουμε κάποιο βάσανο. Αυτός που έχει το δικό μου είναι ευτυχής”.

Αυτόν στην αγορά τον έχουν για ευτυχισμένο,
μόλις όμως ανοίξει την πόρτα του σπιτιού, είναι τρισάθλιος
όλα η γυναίκα του τα κανονίζει, διατάζει και συνεχώς
μαλώνει.
Βάσανα έχει πολλά – εγώ κανένα.
(ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ)

Πολλά τέτοια συνοδεύουν τον πλούτο, τη δόξα και τη βασιλεία, άγνωστα στους πολλούς, γιατί η ματαιοδοξία τα κρύβει·

Μακάριε γιε του Ατρέα, ευλογημένε, καλότυχε·
(ΟΜΗΡΟΣ)

τέτοιοι μακαρισμοί είναι για τα εξωτερικά πράγματα μόνο, για τα όπλα και τα άλογα και τη στρατιά του που απλωνόταν παντού· όμως η φωνή των παθών του υψώνεται ενάντια στην κενή αυτή δόξα σαν διαμαρτυρία βγαλμένη από μέσα του:

Ο γιος του Κρόνου, ο Δίας, μ’ ενέπλεξε σε κακό βαρύ
(ΟΜΗΡΟΣ)

και

Σε ζηλεύω, γέροντα·
ζηλεύω καθέναν που τη ζωή του πέρασε
ακίνδυνα, άγνωστος και άσημος
(ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ)

Με τέτοιες σκέψεις, επίσης, μπορούμε να μειώσουμε την ένταση της μεμψιμοιρίας μας ενάντια στην τύχη, η οποία (μεμψιμοιρία), μέσα από τον θαυμασμό για τα αγαθά των διπλανών μας, υποτιμά και καταστρέφει τα δικά μας.

 

 

Μέρος Α’: http://www.lecturesbureau.gr/1/and-because-our-nature-has-a-lot-of-envy-1284-part-a/

 

 

ΗΘΙΚΑ
ΤΟΜΟΣ 12
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ
ΕΚΔΟΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • To be human is to love

    lecturesbureau: "To be human is to love"
    135
    0
  • At Christmas , all roads lead home !

    lecturesbureau: "At Christmas , all roads lead home !"
    300
    0
  • Love is the only Reality .

    lecturesbureau: "Love is the only Reality ."
    374
    1
  • The mediocre teacher tells . The good teacher explains . The superior teacher demonstrates . The great teacher inspires .

    lecturesbureau: "The mediocre teacher tells .
The good teacher explains .
The superior teacher demonstrates .
The great teacher inspires ."
    237
    1
  • He who knows that enough is enough will always have enough .

    lecturesbureau: "He who knows that enough is enough
will always have enough ."
    284
    0
  • How people treat you is their karma . How you react is yours .

    lecturesbureau: "How people treat you is their karma .
How you react is yours ."
    304
    0
  • There is only way to avoid criticism : do nothing , say nothing , and be nothing .

    lecturesbureau: "There is only way to avoid criticism :
do nothing ,
say nothing ,
and be nothing ."
    371
    0
  • Nature is the Art of God

    lecturesbureau: "Nature is the Art of God"
    394
    0
  • The great thing in this world is not so much where we are but in what direction we are moving .

    lecturesbureau: "The great thing in this world is not so much where we are
but in what direction we are moving ."
    335
    0
  • A gentle word , a kind look , a good-natured smile can work wonders and accomplish miracles .

    lecturesbureau: "A gentle word , a kind look , a good-natured  smile 
can work wonders and accomplish miracles ."
    549
    2