Αbraham Η. Maslow

Αbraham Η. Maslow

Ο Αbraham Η. Maslow γεννήθηκε την 1η Απριλίου του 1908 στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Οι γονείς του ήταν Ρωσο-Εβραίοι μετανάστες. Ο πατέρας του ήταν βαρελοποιός και είχε μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ήταν νέος. Όταν τακτοποιήθηκε, έγραψε σε μια εξαδέλφη του στη Ρωσία, ζητώντας της να έρθει στις ΗΠΑ και να τον παντρευτεί. Εκείνη το έκανε.

Ο Μaslow ήταν το πρώτο από τα επτά τους παιδιά. Ήταν ένας εξαιρετικά ντροπαλός, νευρωσικός νέος, καταθλιπτικός, τρομερά δυστυχισμένος, μοναχικός, γεμάτος αυτο-απόρριψη.

Με την παιδική ηλικία που είχα, είναι θαύμα που δεν είμαι ψυχωσικός. Ήμουν το μόνο μικρό εβραιόπουλο σε μια μη εβραϊκή γειτονιά. Ήταν λίγο σαν να είσαι ο πρώτος μαύρος που γράφεται σε ένα σχολείο μόνο για λευκούς. Ήμουν απομονωμένος και δυστυχισμένος. Μεγάλωσα μέσα σε βιβλιοθήκες κι ανάμεσα σε βιβλία, χωρίς φίλους.

Τόσο η μητέρα μου όσο και ο πατέρας μου ήταν αγράμματοι. Ο πατέρας μου ήθελε να γίνω δικηγόρος…

Δοκίμασα τη Νομική για τρεις εβδομάδες. Έπειτα, γύρισα στο σπίτι μια νύχτα… και είπα στον καημένο τον πατέρα μου ότι δεν μπορούσα να γίνω δικηγόρος.

 «Λοιπόν, γιε μου», είπε, «τι θέλεις;»

Του είπα ότι ήθελα να μελετάω —να μελετάω τα πάντα. Ήταν αμόρφωτος και δεν μπορούσε να καταλάβει το πάθος μου για μάθηση, αλλά ήταν καλός άνθρωπος. (Maslow, στο έργο του Ηall, 1968, σ. 37)

Η αγάπη του Maslow για τη μάθηση, συνδυασμένη με την τρομερή του ανεπεξέργαστη ευφυΐα,  τον έκανε λαμπρό φοιτητή. (Χρόνια αργότερα, ο δείκτης νοημοσύνης του βαθμολογήθηκε με 195, ο δεύτερος μεγαλύτερος που είχε μετρηθεί εκείνη την εποχή). Ο Maslow εξερεύνησε την πλούσια πολιτιστική ζωή της Νέας Υόρκης και ερωτεύτηκε την κλασική μουσική και το θέατρο. Πήγαινε σε δύο κονσέρτα την εβδομάδα στο Κάρνεγκι Χολ και πουλούσε ακόμη και φιστίκια για να μπει στο θέατρο.

Ο Maslow ερωτεύτηκε επίσης βαθιά την εξαδέλφη του Μπέρθα. Στα 19, βρήκε τελικά το θάρρος να τη φιλήσει. Εξεπλάγη και ενθουσιάστηκε που εκείνη δεν τον απέρριψε. Η αποδοχή και η αγάπη της Μπέρθα ήταν τρομερή ώθηση για τη σαθρή αυτοεκτίμηση του Maslow. Παντρεύτηκαν ένα χρόνο αργότερα.

Το 1928, ο Maslow έκανε μεταγραφή στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν, όπου ειδικεύτηκε στην ψυχολογία. Εκεί έλαβε γερή εκπαίδευση στην πειραματική έρευνα από μερικούς από τους καλύτερους πειραματικούς ψυχολόγους της χώρας. Ο Harry Ηarlow, ο διάσημος ερευνητής των πρωτευόντων, έγινε ο σημαντικότερος καθηγητής του Maslow. Ο Ηarlow ήταν ο πρώτος μιας σειράς διακεκριμένων λογίων τους οποίους προσέλκυσε αυτός ο λαμπρός ντροπαλός νέος και οι οποίοι τον δίδασκαν, τον ενέπνεαν, του παρείχαν τροφή και τον βοηθούσαν να βρίσκει δουλειές.

Η πρώτη μεταδιδακτορική θέση του Maslow ήταν ως βοηθού έρευνας του διακεκριμένου συμπεριφοριστή Edwazd Thorndike. Ο Maslow είχε εντυπωσιαστεί από τις δυνατότητες του συμπεριφορισμού, χαρακτηριστικό δείγμα του οποίου ήταν η πεποίθηση του John Β. Watson ότι η επιστημονική ψυχολογία μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να εκπαιδευτεί οποιοσδήποτε να γίνει οτιδήποτε – «γιατρός, δικηγόρος ή Ινδιάνος φύλαρχος». Ο Maslow αντελήφθη κάποια στιγμή τους περιορισμούς της αυστηρής συμπεριφορικής προσέγγισης στη ζωή.

Το πανέμορφο πρόγραμμα του Watson ήταν αυτό που με έβαλε στην ψυχολογία. Όμως το βασικό του ελάττωμα είναι ότι είναι καλό για το εργαστήριο και μέσα στο εργαστήριο, αλλά το φοράς και το βγάζεις σαν εργαστηριακή ρόμπα… Δεν παράγει μια εικόνα του ανθρώπου, μια φιλοσοφία ζωής, μια σύλληψη της ανθρώπινης φύσης. Δεν είναι οδηγός για τη ζωή, τις αξίες, τις επιλογές. Είναι ένας τρόπος συλλογής στοιχείων επί στοιχείων σχετικά με το συμπεριφορά, σχετικά με το τι μπορείς να δεις και να αγγίξεις και να ακούσεις μέσω των αισθήσεων.

 Όμως, η συμπεριφορά στον άνθρωπο είναι μερικές φορές άμυνα, ένας τρόπος απόκρυψης κινήτρων και σκέψεων, όπως η γλώσσα μπορεί να είναι ένας τρόπος απόκρυψης των σκέψεων και παρεμπόδισης της επικοινωνίας.

Αν φερθείς στα παιδιά σου στο σπίτι με τον ίδιο τρόπο που φέρεσαι στα ζώα σου στο εργαστήριο, η γυναίκα σου θα σου βγάλει τα μάτια. Η γυναίκα μου με προειδοποίησε άγρια να μην τολμήσω να πειραματιστώ με τα μωρά της. (Maslow στο έργο του Lowry, 1979. τόμ. II, σσ. 1059-1060)

 

Ο Maslow πίστευε επίσης ότι η συνεισφορά της φροϋδικής θεωρίας στην ανθρώπινη κατανόηση ήταν σημαντική, ιδιαίτερα επειδή έριχνε φως στον κεντρικό ρόλο της σεξουαλικότητας στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια προκάλεσε διαμάχη παίρνοντας συνέντευξη από φοιτήτριες σχετικά με τη σεξουαλική τους ζωή. Αυτό έγινε το 1936, όταν η έρευνα για τη σεξουαλικότητα ήταν κάτι το ανήκουστο. Ο Maslow μπορεί να ενέπνευσε την εργασία τον Kinsey, που άρχισε δύο χρόνια αργότερα. Ο Maslow διαπίστωσε ότι η σεξουαλική δραστηριότητα σχετιζόταν με την «κυριαρχία», ένα χαρακτηριστικό που είχε μελετήσει στο εργαστήριο πρωτευόντων του Harlow.

Ο Maslow δέχτηκε θέση καθηγητού στην ψυχολογία στο Brooklyn College και δίδαξε εκεί για 14 χρόνια. Ενέπνευσε τους μαθητές του με τη δική του αγάπη για τη μάθηση και με τον ενθουσιασμό του για την ψυχολογία. Πολλοί φοιτητές του προέρχονταν από οικογένειες μεταναστών και ένιωθαν αμήχανα σε ένα εντελώς νέο, ακαδημαϊκό περιβάλλον. Ο Maslow ήταν ένας από τους λίγους καθηγητές που νοιάζονταν. Οι φοιτητές εκτιμούσαν βαθιά το γεμάτο αγάπη ενδιαφέρον του γι’ αυτούς. Ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς καθηγητές εκεί- ήταν γνωστός ως «ο Φρανκ Σινάτρα του Brooklyn College».

Η πόλη της Νέας Υόρκης ήταν ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα διανόησης του κόσμου εκείνη την εποχή, δεύτερη πατρίδα πολλών από τους εκλεκτούς Ευρωπαίους λογίους που είχαν ξεφύγει από τις διώξεις των Ναζί. Οι μέντορες του Maslow στη Νέα Σχολή για Κοινωνική Έρευνα στη Νέα Υόρκη περιλάμβαναν τους Alfred Adler, Erich Fromm, Karen Horney και Margaret Μead. Δυο άλλοι μεγάλοι λόγιοι έγιναν όχι μόνο δάσκαλοι αλλά και στενοί φίλοι του Maslow: η Ruth Benedict η ανθρωπολόγος, και ο Μax Wertheimer, ο ιδρυτής της ψυχολογίας Gestalt.

Οι Benedict και Wertheimer ενέπνευσαν βαθιά τον Maslow. Δεν ήταν μόνο λαμπροί, δημιουργικοί, εξαιρετικά παραγωγικοί λόγιοι, αλλά και ώριμοι άνθρωποι, γεμάτοι στοργή και ζεστασιά. Άρχισε να κρατάει σημειώσεις σχετικά μ’ αυτούς, προσπαθώντας να αναλύσει τι τους έκανε τόσο υπέροχους ανθρώπους καθώς και λαμπρούς λόγιους. Ο Maslow  αντιπαρέβαλε τους Benedict και Wertheimer  με τον Χίτλερ — παραδείγματα του καλύτερου και του χειρότερου της ανθρωπότητας.

 Οι αναζητήσεις μου για την αυτοπραγμάτωση δεν είχαν προγραμματιστεί να αποτελέσουν έρευνα και δεν ξεκίνησαν ως έρευνα. Ξεκίνησαν σαν μια προσπάθεια ενός νεαρού διανοούμενου να κατανοήσει δυο δασκάλους του που αγαπούσε, λάτρευε και θαύμαζε· και που ήταν πολύ, πολύ υπέροχοι άνθρωποι. Ήταν ένα είδος αφοσίωσης υψηλού δείκτη νοημοσύνης. Δεν μου αρκούσε να τους λατρεύω απλώς, αλλά επεδίωκα να καταλάβω γιατί αυτοί οι δυο ήταν τόσο διαφορετικοί από τους καθημερινούς ανθρώπους του κόσμου. Αυτοί οι δύο άνθρωποι ήταν η Ruth Benedict και ο Max Wertheimer. Ήταν δάσκαλοί μου αφότου επέστρεψα με διδακτορικά στη Νέα Υόρκη από τα δυτικά και ήταν εξαιρετικά αξιόλογοι άνθρωποι. Ήταν σαν να μην ήταν ακριβώς άνθρωποι, αλλά κάτι περισσότερο από άνθρωποι. Η δική μου αναζήτηση άρχισε σαν προεπιστημονική δραστηριότητα. Κρατούσα περιγραφές και σημειώσεις για τον  Max Wertheimer και σημειώσεις για την Ruth Benedict. Όταν προσπάθησα να τους καταλάβω, να τους σκεφτώ, συνειδητοποίησα σε μια υπέροχη στιγμή ότι τα δυο τους πρότυπα μπορούσαν να γενικευτούν. Μιλούσα για ένα είδος ανθρώπου, όχι για δύο μη συγκρίσιμα άτομα. Ένιωσα υπέροχη έξαψη μ’ αυτό. Προσπάθησα να δω αν αυτό το πρότυπο μπορούσε να βρεθεί κι αλλού, και το βρήκα πράγματι κι αλλού, στον έναν άνθρωπο μετά τον άλλο. (Maslow , 1971, σ. 41)

Στην αρχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Maslow  είχε συγκινηθεί μέχρι δακρύων από μια πατριωτική παρέλαση. Αποφάσισε να παρατήσει τη σταδιοδρομία του στην πειραματική έρευνα προκειμένου να κατανοήσει ψυχολογικά τις αιτίες του μίσους, της προκατάληψης και του πολέμου.

Καθώς παρακολουθούσα, τα δάκρυα κυλούσαν στο πρόσωπό μου. Ένιωθα ότι δεν καταλαβαίναμε (τον πόλεμο). Ένιωθα πως αν μπορούσαμε να καταλάβουμε, τότε θα μπορούσαμε να κάνουμε κάποια πρόοδο… ‘

Ήμουν πολύ μεγάλος για να καταταγώ στο στρατό. Εκείνη τη στιγμή ήταν που συνειδητοποίησα ότι η υπόλοιπη ζωή μου έπρεπε να αφιερωθεί στην ανακάλυψη μιας ψυχολογίας για το τραπέζι της ειρήνης…

Ήθελα να αποδείξω ότι οι άνθρωποι είναι ικανοί για κάτι πιο μεγάλο απ’ ό,τι ο πόλεμος και η προκατάληψη και το μίσος. Ήθελα να κάνω την επιστήμη να εξετάσει όλα τα ζητήματα που χειρίζονται οι μη επιστήμονες — τη θρησκεία, την ποίηση, τις αξίες, τη φιλοσοφία, την τέχνη.

Καταπιάστηκα μ’ αυτό προσπαθώντας να κατανοήσω σπουδαίους ανθρώπους, τα καλύτερα δείγματα της ανθρωπότητας που μπορούσα να βρω. (Maslow, στο έργο του Ηall 1968, σσ. 54-55)

Το 1951, ο Maslow έφυγε τελικά από το Brooklyn College για να πάει στο νεοϊδρυμένο Brandeis University. ‘Έγινε ο πρώτος πρόεδρος του τμήματος ψυχολογίας και ήταν βαθιά αφοσιωμένος στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του πανεπιστημίου. Ο Maslow έμεινε στο Brandeis μέχρι το 1969, ένα χρόνο πριν το θάνατό του. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τελειοποίησε τις ιδέες του, κινούμενος πάντα προς μια πλήρως περιεκτική θεωρία για την ανθρώπινη φύση. Το 1962, βοήθησε στην ίδρυση της ‘Ένωσης για την Ανθρωπιστική Ψυχολογία, με μια ομάδα διαπρεπών συναδέλφων του, συμπεριλαμβανομένων των Rollo May και Carl Rogers. Συνεχίζοντας να διερευνά τα απώτερα βάθη του ανθρώπινου δυναμικού, ο Maslow ενέπνευσε επίσης την ίδρυση του Journal of Transpersonal Psychology (Περιοδικό της υπερ-προσωπικής ψυχολογίας). ‘Έγραψε γι’ αυτές τις δύο ψυχολογίες:

Πρέπει να ομολογήσω ότι έχω καταλήξει να σκέφτομαι αυτή την ανθρωπιστική τάση στην ψυχολογία σαν μια επανάσταση με την αληθινότερη, παλαιότερη έννοια της λέξης, την έννοια με την οποία ο Γαλιλαίος, o Darwin, ο Einstein, ο Freud και ο Μarx έκαναν επαναστάσεις δηλαδή, βρήκαν νέους τρόπους αντίληψης και σκέψης νέα εικόνα του ανθρώπου και της κοινωνίας νέες συλλήψεις της ηθικής και των αξιών, νέες κατευθύνσεις προς τις οποίες να κινηθούμε.

Αυτή τη Τρίτη Ψυχολογία είναι τώρα μία όψη μιας… νέας φιλοσοφίας ζωής μιας νέας σύλληψης του ανθρώπου, η αρχή ενός νέου αιώνα δουλειάς… Θα πρέπει επίσης να πω ότι θεωρώ πως η Ανθρωπιστική Ψυχολογία, η Τρίτη Δύναμη, είναι μεταβατική, μια προετοιμασία για την ακόμα «ανώτερη» Τέταρτη Ψυχολογία, υπερ-προσωπική, υπερ-ανθρώπινη, επικεντρωμένη στο σύμπαν και όχι στις ανθρώπινες ανάγκες και τα συμφέροντα. (Maslow, 1968, σσ. iii-iv)

 

Ο Maslow ενδιαφερόταν επίσης για τον κόσμο των επιχειρήσεων. Το καλοκαίρι του 1962 έγινε επισκέπτης εταίρος στη Νοn-Linear Systems, μια καινοτόμο εταιρεία υψηλής τεχνολογίας στην Καλιφόρνια. Ανακάλυψε ότι οι θεωρίες του σχετίζονται με τη διοίκηση επιχειρήσεων και ότι στο χώρο της βιομηχανίας υπήρχαν πολλοί αυτο-πραγματούμενοι άνθρωποι.

Ανακάλυψε ότι πολλοί επιτυχημένοι επιχειρηματίες χρησιμοποιούσαν την ίδια θετική προσέγγιση στην ανθρώπινη φύση που υποστήριζε ο ίδιος στην ψυχολογία. Ευχαριστήθηκε ανακαλύπτοντας ότι οι διευθυντές που φέρονταν στους υφισταμένους τους με εμπιστοσύνη και σεβασμό δημιουργούσαν μια πιο υποστηρικτική, πιο παραγωγική και πιο δημιουργική κατάσταση εργασίας. Οι αφηρημένες θεωρίες του Maslow δοκιμάζονταν στην πράξη και επιβεβαιώνονταν στην αγορά.

Με έχουν ρωτήσει επανειλημμένα τι με έκανε να πάω στη Νοn-Linear Systems… Το ένα ήταν η σταδιακή συνειδητοποίηση ότι οι θεωρίες μου, ιδιαίτερη σχετικά με τις κινητήριες δυνάμεις, χρησιμοποιούνταν και δοκιμάζονταν στο βιομηχανικό και όχι στο πειραματικά εργαστήριο.’Ένιωθα ένοχος επειδή δεν μπορούσα να σκεφτώ πώς να ελέγξω τη θεωρία μου για τα κίνητρα και την αυτοπραγμάτωση στο εργαστήριο. Με ανακούφισαν από αυτή την ενοχή και με απάλλαξαν διά παντός από το εργαστήριο. Πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά. Η Νοn-Linear είναι ένα μεγάλο εργαστήριο και ένα μεγάλο πείραμα. (Maslow, στο έργο του Lowry, 1979, τόμ. Ι, σ. 191)

Ο Maslow βίωσε και άλλον ένα νέο κόσμο εκείνο το καλοκαίρι στην Καλιφόρνια. Εκείνος και η Μπέρθα πήγαιναν με το αυτοκίνητο κατά μήκος της ακτής της Καλιφόρνια για διακοπές. Προχωρούσαν πολύ πιο αργά απ’ ό,τι είχαν σχεδιάσει και σκοτείνιασε καθώς περνούσαν από το Μπιγκ Σουρ. Σταμάτησαν σε κάτι που φαινόταν να είναι μοτέλ. Βρήκαν μια ομάδα ανθρώπων σ’ ένα παλιό οίκημα, να διαβάζει το καινούριο βιβλίο του Maslow, Ψυχολογία της ύπαρξης .

Οι Maslow είχαν σταματήσει στο Ινστιτούτο Έσαλεν. Το πρώτο κέντρο ανάπτυξης στον κόσμο ετοιμαζόταν να ανοίξει. Ο Μichael Murphy, ο συνιδρυτής του Έσαλεν, είχε μόλις διαβάσει το νέο βιβλίο του Maslow και, γεμάτος ενθουσιασμό, είχε φέρει αντίτυπα γιο το προσωπικό του Έσαλεν. Ο Maslow και ο Murphy σύντομα έγιναν φίλοι, και οι ιδέες τον Maslow άσκησαν μεγάλη επίδραση στο ‘Εσαλεν και σε όλο το κίνημα τον ανθρώπινου δυναμικού.

Ο Maslow ήταν υπερβολικά διανοούμενος για να προσηλυτιστεί στη σχεδόν ολοκληρωτική έμφαση στο αίσθημα και την εμπειρία αυτού του κινήματος.’Εκανε το πρώτο του εργαστήριο στο ‘Εσαλεν δύο χρόνια μετά το ξεκίνημά του. Το Ινστιτούτο είχε αρχίσει να αποκτά πανεθνική φήμη ως το πρωτοποριακά κέντρο για ομάδες αυτογνωσίας και άλλα έντονα, συναισθηματικά φορτισμένα εργαστήρια. Το Σαββατοκύριακο του Maslow ήταν, σε πλήρη αντίθεση, καθαρά διανοητικό. Επειδή ενδιαφέρονταν για τις ιδέες του, αρκετά από τα μέλη του διδακτικού προσωπικού του ‘Εσαλεν παρακολούθησαν τις ομιλίες και τις συζητήσεις του.

Στα μισά της πρώτης βραδινής ομιλίας του Maslow, ο Fritz Perls, ο ιδρυτής της θεραπείας Gestalt και enfant terrible του ‘Εσαλεν, βαρέθηκε από την έλλειψη συναισθηματικής δράσης. Άρχισε να σέρνεται προς μια ελκυστική γυναίκα στην άλλη άκρη της αίθουσας επαναλαμβάνοντας τραγουδιστά: «Είσαι η μητέρα μου- θέλω τη μητέρα μου- είσαι η μητέρα μου». Αυτό διέλυσε τη βραδινή συνεδρία. Ο Maslow εγκατέλειψε την αίθουσα ταραγμένος και προσβεβλημένος. Χαρακτηριστικά, κλείστηκε στο δωμάτιό του εκείνη τη νύχτα και σκέφτηκε μερικές από τις διαφορές ανάμεσα στη δική του προσέγγιση και την εμπειρική έμφαση που επικρατούσε στο ‘Εσαλεν. Εκείνη τη νύχτα ολοκλήρωσε τη σκιαγράφηση ενός κλασικού άρθρου, αντιπαραβάλλοντας τον απολλώνιο έλεγχο με τη διονυσιακή αποχαλίνωση.

Παρά την επαναστατική και αμφιλεγόμενη φύση του έργου του Maslow, το 1967 εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ένωσης Ψυχολόγων. Οι συνάδελφοί του αναγνώριζαν την επίδραση του, παρόλο που είχαν αντιρρήσεις για τις καινοτομίες του στη θεωρία και τη μεθοδολογία. Το 1968 του δόθηκε μια χορηγία που του έδωσε τη δυνατότητα να αφιερώσει τα τελευταία του χρόνια στη συγγραφή. Άφησε το Brandeis και πήγε στην Καλιφόρνια, όπου πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1970.

Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι από την τελευταία καταχώριση στο ημερολόγιό του, με ημερομηνία 7 Μαΐου, 1970.

Κάποιος μου έκανε την ερώτηση… Πώς ένας συνεσταλμένος νεαρός μεταμορφώθηκε σε έναν (φαινομενικά) «θαρραλέο» ηγέτη και εκπρόσωπο κινήματος; Πώς γινόταν να είμαι πρόθυμος να υψώνω τη φωνή μου, να υιοθετώ μη δημοφιλείς θέσεις, ενώ οι περισσότεροι άλλοι δεν ήταν; Η άμεση τάση μου ήταν να πω: «Νοημοσύνη— απλώς ρεαλιστική θέαση των γεγονότων», αλλά συγκράτησα αυτή την απάντηση επειδή —μόνη της— είναι εσφαλμένη. «Καλή θέληση, συμπόνια και νοημοσύνη», απάντησα τελικά. Νομίζω ότι πρόσθεσα πως απλώς έμαθα πολλά από τα αυτοπραγματούμενα υποκείμενά μου, από τον τρόπο ζωής τους και από τα μετα-κίνητρά τους που τώρα έχουν γίνει δικά μου. Έτσι, αντιδρώ συναισθηματικά στην αδικία, την κακία, τα ψέματα, τις αναλήθειες, το μίσος και τη βία, τις υπεραπλουστευμένες απαντήσεις…Έτσι, νιώθω φτηνός και ένοχος και άνανδρος όταν δεν υψώνω τη φωνή μου. Έτσι λοιπόν, κατά μία έννοια, πρέπει να το κάνω.

Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά και οι διανοούμενοι —και όλοι οι άλλοι επίσης— είναι ένα ήθος, ένα επιστημονικό σύστημα αξιών και έναν επιστημονικό τρόπο ζωής, καθώς και μια ανθρωπιστική πολιτική, με τη θεωρία, τα γεγονότα κ.λπ. διατυπωμένα όλα νηφάλια… Έτσι, πρέπει και πάλι να πω στον εαυτό μου: στη δουλειά!

 

 

 

 

 

 

Κίνητρα και προσωπικότητα

ABRAHAM MASLOW

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΩΡΑ

 

Εικόνα: https://gr.pinterest.com/pin/576249714792150113/?lp=true



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • At Christmas , all roads lead home !

    lecturesbureau: "At Christmas , all roads lead home !"
    274
    0
  • Love is the only Reality .

    lecturesbureau: "Love is the only Reality ."
    374
    1
  • The mediocre teacher tells . The good teacher explains . The superior teacher demonstrates . The great teacher inspires .

    lecturesbureau: "The mediocre teacher tells .
The good teacher explains .
The superior teacher demonstrates .
The great teacher inspires ."
    236
    1
  • He who knows that enough is enough will always have enough .

    lecturesbureau: "He who knows that enough is enough
will always have enough ."
    282
    0
  • How people treat you is their karma . How you react is yours .

    lecturesbureau: "How people treat you is their karma .
How you react is yours ."
    304
    0
  • There is only way to avoid criticism : do nothing , say nothing , and be nothing .

    lecturesbureau: "There is only way to avoid criticism :
do nothing ,
say nothing ,
and be nothing ."
    371
    0
  • Nature is the Art of God

    lecturesbureau: "Nature is the Art of God"
    392
    0
  • The great thing in this world is not so much where we are but in what direction we are moving .

    lecturesbureau: "The great thing in this world is not so much where we are
but in what direction we are moving ."
    335
    0
  • A gentle word , a kind look , a good-natured smile can work wonders and accomplish miracles .

    lecturesbureau: "A gentle word , a kind look , a good-natured  smile 
can work wonders and accomplish miracles ."
    549
    2
  • We are all so much together , but we are all dying of loneliness .

    lecturesbureau: "We are all so much together ,
but we are all dying of loneliness ."
    369
    0