22 Μάι Ελλάδα και Φιλοσοφία είναι ταυτόσημες έννοιες (ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ)
Ακολουθεί απόσπασμα της συνέντευξης του συγραφέα του βιβλίου “Ευ ζην” (Εκδόσεις Ψυχογιός), Λεωνίδα Γεωργιάδη στην Έλενα Νταβλαμάνου
Ποια ήταν η συμβολή των Ελλήνων στη φιλοσοφία;
Ελλάδα και Φιλοσοφία είναι ταυτόσημες έννοιες. Ο πρώτος, που χρησιμοποίησε τον όρο ‘φιλόσοφος’ ήταν ο Πυθαγόρας, ο οποίος περιέγραψε και τον σκοπό της φιλοσοφίας που είναι ‘διά της γνώσεως και της κατανοήσεως να ομοιάσει ο άνθρωπος προς το θείον’ (Διογ. Λαέρτιος Βίος Πυθαγόρου). Όλοι σχεδόν οι μελετητές αναγνωρίζουν ότι η συμβολή των Ελλήνων στην φιλοσοφία είναι τεράστια: Ο Βρετανός φιλόσοφος και μαθηματικός του 20ου αιώνα, Alfred North Whitehead κάποτε σχολίασε: «Ο ασφαλέστερος γενικός χαρακτηρισμός της ευρωπαϊκής φιλοσοφικής παράδοσης είναι ότι αποτελείται από μια σειρά υποσημειώσεων στον Πλάτωνα».
Στο βιβλίο σας αναφέρεστε στους Στωικούς φιλοσόφους. Γιατί τους θεωρείτε σημαντικούς;
Η Στωική φιλοσοφία δημιουργήθηκε σε μία παγκοσμιοποιημένη κοινωνία που μοιάζει πολύ με την δική μας. Υπήρξε μια διδασκαλία που απευθυνόταν σε όλους και είχε υποστηρικτές από την τάξη των δούλων (Επίκτητος), μέχρι την τάξη των αυτοκρατόρων (Μάρκος Αυρήλιος). Ο ιδρυτής της, ο Ζήνων, συγκέντρωσε διδαχές από διάφορα φιλοσοφικά ρεύματα και κατόρθωσε να έχει ευρεία απήχηση σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας. Αυτό το χαρακτηριστικό την φέρνει πολύ κοντά στις αναζητήσεις του σύγχρονου ανθρώπου.
Πώς μπορεί κάποιος να διαχειριστεί τα αρνητικά του συναισθήματα;
Τα συναισθήματα δεν είναι παρά χημικά στοιχεία, που ρέουν στο σώμα μας κατ’ εντολήν μιας σκέψης. Μαθαίνοντας κάποιος να παρατηρεί και να ελέγχει την σκέψη του, μπορεί να ελέγχει τον συναισθηματικό του κόσμο, αλλά και αντίστροφα παρατηρώντας τα συναισθήματά μας μπορούμε να κατανοήσουμε τον τρόπο σκέψης μας. Για παράδειγμα, ο θυμός πυροδοτείται από την εμφάνιση ανεπιθύμητων καταστάσεων. Όμως όταν ο άνθρωπος αναγνωρίζει ότι κάτι είναι ανεπιθύμητο , είναι εύκολο να συνειδητοποιήσει τι είναι επιθυμητό. Όταν ξέρω τι δεν θέλω, τότε ξέρω τι θέλω και αυτό είναι τεράστιο κέρδος, που τελικά θα πάει χαμένο, εάν εμείς ταυτιζόμενοι με τον θυμό δεν το συνειδητοποιήσουμε. Οι Στωικοί δίδαξαν πως μπορεί ο άνθρωπος να κρατά μια τέτοια ψυχολογική απόσταση από τα πράγματα, ώστε ότι του συμβεί να κερδίζει από αυτό.
Πώς μπορεί κανείς εύκολα να ανακτήσει τη χαμένη του αυτοπεποίθηση και να φθάσει στην ευδαιμονία;
Η ευδαιμονία, στην αρχαία ελληνική σκέψη, ορίζεται ως μία κατάσταση που συνδυάζει την εσωτερική ισορροπία με την εξωτερική επιτυχία και αφθονία. Για να επιτευχθεί, χρειάζεται ο άνθρωπος να στέκεται στο κέντρο της ζωής του, ανάμεσα στην επιβίωση και την καταξίωση, μένοντας ερωτευμένος με αυτό που έχει θέσει ως προορισμό της ζωής του. Σε αυτήν την κατάσταση αναπτύσσει συνεχώς ικανότητες που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμασαν «Αρετές», μέσω των οποίων πετυχαίνει τους στόχους του και ταυτόχρονα εξελίσσει την ψυχή του.
Αλήθεια, τι σημαίνει ο όρος «φιλοσοφία»;
Όπως λέει ο Σωκράτης ‘φιλοσοφία΄ σημαίνει αγάπη για την σοφία, δηλαδή την γνώση. ‘Φίλος’ στα αρχαία ελληνικά είναι ο αγαπητός. Η φιλοσοφία ξεκίνησε όταν ο άνθρωπος συνειδητοποίησε την θνητότητά του και θέλησε να κατανοήσει τι υπάρχει πέρα από αυτήν, γι’ αυτό και ονομάζεται από τον Σωκράτη ως «μελέτη θανάτου». Η μελέτη αυτή έφερε τον άνθρωπο στην θέση να συνειδητοποιήσει την θεϊκή καταγωγή της ψυχής του και να θέσει τον εαυτό του στην υπηρεσία της αρετής.
Η φιλοσοφία και οι φιλόσοφοι γίνονταν κατανοητοί από τους απλούς ανθρώπους;
Τόσο ο Σωκράτης, όσο και οι Στωικοί (αλλά και οι περισσότεροι των φιλοσόφων) απευθύνονταν στους απλούς καθημερινούς ανθρώπους που είχαν φιλοσοφικές ανησυχίες και απορίες πάνω στα μεγάλα ερωτήματα της ζωής. Ποιοι είμαστε; Πού πηγαίνουμε; Υπάρχει συνείδηση μετά τον θάνατο; Πως μπορώ να πετύχω τους καθημερινούς μου στόχους; Τι είναι η ψυχή; Όλα αυτά απασχολούν εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, οπότε η φιλοσοφία δεν είναι μόνον για τα πανεπιστήμια και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, αλλά κυρίως για το ευρύ κοινό.
Με το πέρασμα των χρόνων η φιλοσοφία έγινε επιστήμη και άρχισε να διδάσκεται στα πανεπιστήμια. Πώς ωφελήθηκε η ανθρωπότητα;
Στην αρχαία Ελλάδα ο φιλόσοφος είχε τον χαρακτήρα του πανεπιστήμονα, δεν υπήρχε η εξειδίκευση που εννοούμε σήμερα. Και η αλήθεια είναι ότι φιλόσοφος μπορεί να είναι και ο φιλόλογος και ο μαθηματικός και ο μηχανικός και ο νομικός και ο γιατρός και οποιοσδήποτε βλέπει τη νοητή πλευρά ενός αντικειμένου. Πιστεύω, ότι οφείλουμε να διδάσκουμε την φιλοσοφία σε όλες τις σχολές και όλα τα σχολεία, ώστε ο κάθε επιστήμονας να κατανοήσει ότι «η επιστήμη, άμα χωρίζεται από τη δικαιοσύνη και τις άλλες αρετές, αποκαλύπτεται ως πανουργία κι όχι ως σοφία.» (Πλάτων). Μόνον όταν αυτό γίνει κατανοητό θα ωφεληθεί η ανθρωπότητα.
Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία που τόσο αγαπάτε αισθάνεστε να «ακουμπάει» κάπου τη σημερινή Ελλάδα;
Από την στιγμή που είμαστε ο ίδιος λαός, έχουμε την ίδια γλώσσα και παρόμοια ήθη και έθιμα, είναι εύκολο να κατανοήσουμε και την σκέψη των προγόνων μας. Το ότι χιλιάδες Έλληνες φοιτητές διαπρέπουν στο εξωτερικό είναι μία απόδειξη ότι η παράδοση παιδείας που έχουμε διατηρείται μέχρι σήμερα. Εάν διδαχθεί η αρχαία ελληνική φιλοσοφία με κατανοητό τρόπο στα σχολεία, πιστεύω ότι θα βρει μεγάλη ανταπόκριση. Στην ‘Ελληνική Αγωγή’, την σχολή μας όπου ο καθένας μπορεί να μάθει οτιδήποτε επιθυμεί για την αρχαία Ελλάδα, η φιλοσοφία έχει μεγάλη ζήτηση από τους σπουδαστές, κυρίως γιατί είναι κατανοητό ότι μπορεί να προσφέρει λύσεις στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων.
Υπάρχουν σύγχρονες φιλοσοφικές θεωρίες, σύγχρονοι φιλόσοφοι;
Ποιος δεν γνωρίζει τον Uberto Eco, τον Jacob Needleman, την Julia Anas, τον Στέλιο Ράμφο, τον Χρήστο Γιανναρά, τον Elio D’ Anna, τον Ryan Holiday, τον Donald Robertson, τον Anthony Robbins, την Louise Hay, τον Joe Dispenza, τον Robin Sharma, τον Δημήτριο Μπουραντά, την Αλτάνη, τον Κορνήλιο Καστοριάδη, τον Νικόλαο Μαργιωρή, τον πατέρα Λίβυο, τον Victor Frankl, τον Αντώνη Καλογήρου, την Esther Hicks, τον Νapoleon Hill τον Bruce Lipton και εκατοντάδες άλλους που ξεχνώ να αναφέρω, διανοητές που έχουν σημαντική προσφορά στην σύγχρονη σκέψη και όλοι έχουν αναφερθεί με τα καλύτερα λόγια για την ελληνική φιλοσοφία. Η ανθρώπινη διανόηση δεν σταματά να αποδίδει σημαντικούς καρπούς ακόμα και σήμερα.
ΠΗΓΗ : taxydromos.gr
EIKONA : a.wattpad.com
