Ακόμα φτωχότεροι απ’ τους πλούσιους είναι πιθανότατα μόνο οι φτωχοί που θέλουν να είναι πλούσιοι. (ALEXANDER VON SCHONBURG)

Ακόμα φτωχότεροι απ’ τους πλούσιους είναι πιθανότατα μόνο οι φτωχοί που θέλουν να είναι πλούσιοι. (ALEXANDER VON SCHONBURG)

Όσο δεν βασανιζόμαστε από υπαρξιακά άγχη, δεν λιμοκτονούμε για να πληρώσουμε το νοίκι μας, και έχουμε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε όσα έχουν πραγματική σημασία για μας, μπορούμε να ζούμε μια ευτυχισμένη ζωή και μάλιστα με στυλ -εκτός αν το όνειρό μας είναι να είμαστε πλούσιοι. Τότε η αντίφαση ανάμεσα στην κατάσταση που βρισκόμαστε και σε εκείνη που θα θέλαμε να βρεθούμε θα μετατραπεί σε μόνιμη πηγή δυσαρέσκειας. Γι’ αυτόν το λόγο, μία από τις πιο εγγυημένες συνταγές δυστυχίας είναι να παίζεις συστηματικά Λόττο.

Η ευτυχία δεν εξαρτάται από το πόσους τραπεζικούς λογαριασμούς διαθέτεις. Ο πλούτος δεν την ευνοεί καν σε σημαντικό βαθμό. Πολλοί πλούσιοι άνθρωποι το γνωρίζουν και ποθούν μια «απλή ζωή». Όμως όσο κι αν πασχίζουν να απελευθερωθούν από το ενοχλητικό βάρος της υπερβολής, στο τέλος η λαχτάρα τους για την «απλή ζωή» μένει μονίμως ανεκπλήρωτη. Αντίθετα, εκείνος που φτωχαίνει δεν είναι αναγκασμένος να κοπιάσει για να ζήσει μια ζωή με στυλ, χωρίς υπερβολές. Πολύ απλά, η ίδια η κατάστασή του τον ωθεί σε αυτό. Αντίθετα, οι πλούσιοι παραμένουν για πάντα δέσμιοι των χρημάτων τους, είτε γαντζώνονται σφιχτά σ’ αυτά, είτε προσπαθούν να τους ξεφύγουν. Αληθινά φτωχοί είναι -όσο κι αν ο καπιταλισμός προσπάθησε να μας πείσει για το αντίθετο- οι πλούσιοι. Τους ζηλεύουν επειδή κερδίζουν πολλά χρήματα, ενώ αξίζουν κατά κύριο λόγο ένα πράγμα: τη συμπόνια.

Οι περισσότεροι πλούσιοι διακατέχονται, για παράδειγμα, από ένα μόνιμο φόβο ότι θα πέσουν θύματα άγριας ληστείας. Γνωρίζω ένα παντρεμένο ζευγάρι που κατοικεί σε μια πανέμορφη βίλα με θέα στη θάλασσα στο Σεν Τροπέ. Μαγευτικό, θα σκεφτεί κάποιος απέξω. Στην πραγματικότητα, οι δυο τους ζουν εκεί σαν φυλακισμένοι. Το σπίτι είναι γεμάτο πολύτιμα έργα Τέχνης, στο χώρο της εισόδου υπάρχει ένα γλυπτό του Τζιακομέτι, στην τραπεζαρία κρέμεται ένας Ρενουάρ, στο σαλόνι ένας Πικάσο -και η ασφαλιστική εταιρεία δέχτηκε να υπογράψει συμβόλαιο μόνο υπό έναν όρο: Πρέπει πάντα να είναι κάποιος στο σπίτι, ενώ το οικόπεδο θα φρουρείται μέρα-νύχτα από μια υπηρεσία ασφαλείας. Το ζευγάρι που είχε αγοράσει κάποτε τη βίλα για να περάσει όμορφα τα γηρατειά του στη Ριβιέρα δεν την εγκαταλείπει για να πάνε κάπου μαζί και αναγκάστηκαν να συνηθίσουν ότι όταν κάθονται τα βράδια στο χρυσό κλουβί τους, κάθε μισή ώρα περίπου ένας γενειοφόρος σεκιουριτάς θα καρφώνει το βλέμμα του πάνω τους από την τζαμαρία του πανοράματος για να βεβαιωθεί πως όλα πάνε καλά.

Κάποτε πήρα μια συνέντευξή για το περιοδικό Esquire από τον Αντνάν Κασόγκι, που χαρακτηρίστηκε πολλές φορές τη δεκαετία του ογδόντα «ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου». Ήταν καθηλωμένος μέσα στο ιδιωτικό του αεροπλάνο, ένα τζετ για επιχειρηματίες της Boeing, στο αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, επειδή ένα φορτηγό είχε προκαλέσει ζημιά στο πίσω πτερύγιο του αεροσκάφους του, και απαντούσε στις ερωτήσεις μου όση ώρα περίμενε αεροπλάνο αντικατάστασης. Κοιτάζοντας έξω απ’ το παράθυρο είδαμε κάποια στιγμή να οδηγείται ένα άλλο ιδιωτικό τζετ στη θέση απογείωσης. Ξαφνικά ο Κασόγκι έχασε την αυτοσυγκέντρωσή του, το βλέμμα του καρφώθηκε έξω από το παράθυρο σε εκείνο το αεροπλάνο, το νέο Golfstream V του σερ Τζέιμς Γκόλντσμιθ. Ήταν ολόλευκο, στολισμένο με μια φαρδιά γραμμή σε βρετανικό ιπποδρομιακό πράσινο από το ράμφος μέχρι την ουρά. Στην ουρά δεν υπήρχαν τα συνηθισμένα αρχικά, αλλά η εικόνα ενός σκορπιού. Ο Κασόγκι είχε χάσει την ψυχραιμία του. Άρχισε να μιλάει για τα πλεονεκτήματα ενός Μπόινγκ. μολονότι ήταν τελείως εμφανές ότι θα ήθελε να έχει οπωσδήποτε κι αυτός ένα αεροπλάνο σαν του Γκόλντσμιθ.

Η πίεση «να αντέξεις στον ανταγωνισμό» είναι μια μέθοδος που σε οδηγεί εγγυημένα στη δυστυχία. Είναι αδιάφορο σε ποιο επίπεδο εισοδημάτων παίζεται. Καλύτερο είναι για την ευτυχία μας εάν’ συμβιβαστούμε με το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορές που μας κάνουν να δυστυχούμε μόνο εφόσον πασχίζουμε για πράγματα στα οποία δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε.

Για τους πλούσιους υπάρχει πιθανότατα μόνο μία δυνατότητα να ζήσουν μια σχετικά ξέγνοιαστη ζωή. Ο Απόστολος Παύλος συνόψισε αυτή τη συνταγή ζωής πριν από περίπου 2.000 χρόνια με την εξής φράση: «Να κατέχετε σαν να μην κατέχετε τίποτα!» Όποιος ζει αποδεχόμενος τις δικές του συνθήκες απολαμβάνει μια σειρά από πλεονεκτήματα!

Αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά στην ιστορία ή τη λογοτεχνία τις μορφές που έγιναν διάσημες για την περιφρόνησή τους απέναντι σε καθετί υλικό, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι συνήθως πρόκειται για παιδιά εύπορων οικογενειών. Ο Αλέξιος, γόνος Ρωμαίων αριστοκρατών, που έζησε απαρατήρητος ως ζητιάνος τρώγοντας αποφάγια κάτω από τις σκάλες του πατρικού του, ή ο Φραγκίσκος της Ασίζης, γιος εμπόρου υφασμάτων, η σύζυγός του, η αγία Κλάρα, που απαρνήθηκε την αριστοκρατική της οικογένεια, ή ο Σιντάρτα, γιος βραχμάνων -είναι εκπληκτικό ότι όλοι αυτοί οι διάσημοι ασκητές που απαρνήθηκαν τα εγκόσμια κατάγονταν στην πλειονότητά τους από προνομιούχες και εύπορες οικογένειες.

Ένα εξαιρετικά χαρισματικό παράδειγμα είναι ο φιλόσοφος Λούντβιχ Βιττγκενστάιν. Στο έργο «Ο ανιψιός του Βιτγκενστάιν», ο Τόμας Μπέρνχαρντ παρουσιάζει τον ήρωά του να βρίζει το διάσημο θείο του: «Ένας πολυεκατομμυριούχος ως επαρχιακός δάσκαλος είναι μάλλον μια ανωμαλία, δεν νομίζεις;»

Ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν ήταν γόνος μίας από τις τρεις πλουσιότερες οικογένειες της Αυστρίας. Η δόξα και το χάρισμά του τρέφονταν από τη φήμη του ως επιδεικτικού αρνητή. Αποθέωνε τη λιτότητά του, γοήτευε με τον ασκητισμό. Αφού επέζησε ως στρατιώτης από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, απαρνήθηκε όλη την περιουσία των γονιών του υπέρ των αδελφών του. Ο Βιτγκενστάιν, αντί να διδάξει φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο, πήγε και έγινε δάσκαλος σε ένα χωριουδάκι κάπου στα βουνά -πολύ αργότερα έγινε ο σπουδαιότερος στοχαστής της εποχής του, που λατρεύτηκε από τους φοιτητές του περίπου σαν ημίθεος. Σε μια εποχή που οι συνάδελφοί του στο Κέμπριτζ κυκλοφορούσαν καμαρωτοί με τα ακαδημαϊκά τους πανωφόρια, ο Βιτγεκνστάιν φορούσε επιδεικτικά ατημέλητα ρούχα και ένα κουρελιασμένο σακάκι από τουίντ. Μια ολόκληρη γενιά φοιτητών φιλοσοφίας στο Κέμπριτζ αντέγραφε μέχρι και στις μικρότερες λεπτομέρειες το μεγάλο πρωτομάστορα. Προτιμούσαν στενά κρεβάτια, κουβαλούσαν μαζί τους λαχανικά σε μικρά δίχτυα «για να μπορούν να αναπνέουν», έτρωγαν λιτά, κατά προτίμηση αχνιστό σέλινο, και έπιναν ζεστό νερό. Όποτε ο Βιτγκενστάιν ήθελε να ξεκουραστεί από το ρόλο του ως επιδεικτικός ασκητής, αποσυρόταν στο αγρόκτημα της οικογένειας του στην Αυστρία.

Όσο κι αν προσπαθήσει κανείς, οι συνήθειες ενός πατρικίου δύσκολα αποβάλλονται. Η λιτότητα του Βιτγκενστάιν ήταν, αν μιλήσει κανείς με ανθρώπους που πρόλαβαν να τον ζήσουν, μια πραγματικά ακραία υπόθεση. Εκτός από το κοφτερό μυαλό, θα πρέπει να τον χαρακτήριζε και μια ιδιαίτερη υπεροψία. Τα καμώματά του παρέμειναν, παρά την πολυδοξασμένη ολιγάρκειά του, τα καμώματα ενός μέλους της βιεννέζικης ανώτερης τάξης.

Πραγματικά φτωχοί είναι ουσιαστικά οι πλούσιοι. Κι αυτό επειδή το χρήμα είναι ένα ναρκωτικό που σε κρατάει μακριά από τη ζωή και δίνει σε κάποιον, για παράδειγμα, τη δυνατότητα να καλυφθεί πίσω από ένα μανδύα -είτε είναι τα ταξίδια, είτε τα καλοραμμένα ρούχα. Όποιος έχει πάρα πολλά χρήματα μπορεί να δραπετεύσει από τη ζωή του, να πετάξει με το τζετ του για το Σαν Τροπέ ή τη Νέα Υόρκη και να διανυκτερεύσει στο ακριβότερο ξενοδοχείο της πόλης, αλλά εκεί θα είναι πάλι εξίσου δυστυχισμένος όσο και οπουδήποτε αλλού. Αληθινή ευτυχία δεν υπάρχει χωρίς μια υγιή δόση ταπεινότητας και η εξοικείωση μαζί της είναι κάτι που συχνά δυσκολεύει τους πλούσιους ανθρώπους. Η ικανότητα να παραδέχεσαι τα ατομικά σου λάθη, η ικανότητα να εκτιμάς τους άλλους, και μάλιστα ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, λείπει από τους περισσότερους απ’ αυτούς -ένα αυθεντικό μειονέκτημα.

Ακόμα φτωχότεροι απ’ τους πλούσιους είναι πιθανότατα μόνο οι φτωχοί που θέλουν να είναι πλούσιοι. Γι’ αυτό, ο μοναδικός παίκτης του Λόττο που απολαμβάνει τον απεριόριστο θαυμασμό μου είναι κάποιος από τη Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία. Έπαιζε Λόττο σε όλη τη ζωή του, χωρίς φυσικά να υπολογίζει ότι θα κερδίσει κάποια μέρα κάποιο μεγάλο ποσό. Ωστόσο μια μέρα το κέρδισε: 9.1 εκατομμύρια ευρώ. Απόλυτα σοκαρισμένος κράτησε 10.000 ευρώ και τα υπόλοιπα τα χάρισε, επειδή δεν ήθελε να εκτροχιαστεί η ζωή του. Chapeau!

 

 

 

 

ΞΟΔΕΨΤΕ ΛΙΓΟΤΕΡΑ
ΖΗΣΤΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ
ALEXANDER VON SCHONBURG
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Εικόνα: https://gr.pinterest.com/pin/175570085459238214/



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • There is only one journey . Going inside yourself .

    lecturesbureau: "There is only one journey .
Going inside yourself ."
    268
    2
  • Love is composed of a single soul inhabiting two bodies .

    lecturesbureau: "Love is composed of a single soul
inhabiting two bodies ."
    273
    1
  • Little by little , one travels far .

    lecturesbureau: "Little by little ,
one travels far ."
    131
    0
  • What the caterpillar calls the end , the rest of the world calls a butterfly .

    lecturesbureau: "What the caterpillar calls the end ,
the rest of the world
calls a butterfly ."
    246
    0
  • Whatever you do , DO WITH ALL YOUR MIGHT !

    lecturesbureau: "Whatever you do ,

DO WITH ALL YOUR MIGHT !"
    253
    1
  • Love responsibility . Say : It is my duty , and mine alone , to save the Earth . If it is not saved , then I ALONE AM TO BLAME .

    lecturesbureau: "Love responsibility .
Say : It is my duty , and mine alone , to save the Earth .
If it is not saved , then I ALONE AM TO BLAME ."
    250
    0
  • The perfect Love is the one that gives everything and never expects anything in return .

    lecturesbureau: "The perfect Love is the one 
that gives everything
and never expects anything in return ."
    1727
    6
  • Liberty means Responsibility . That is why most men dread it .

    lecturesbureau: "Liberty means Responsibility .

That is why most men dread it ."
    282
    1
  • It is better to be envied than pitied .

    lecturesbureau: "It is better to be envied
than pitied ."
    257
    1
  • We are what we repeatedly do .

    lecturesbureau: "We are what we repeatedly do ."
    374
    0