Lectures Bureau | ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ | Μέρος Β’
Ένα site επιστήμης και φιλοσοφίας με στόχο τη δόμηση ενός αξιακού συστήματος, το οποίο, σεβόμενο τη διαφορετικότητα της προσωπικότητας, θα λειτουργήσει ως άξονας για τη δημιουργία καλών σχέσεων σε όλους τους τομείς της ζωής. Φιλοσοφία | Επιστήμη | Τέχνη
25096
post-template-default,single,single-post,postid-25096,single-format-standard,qode-quick-links-1.0,ajax_fade,page_not_loaded,,side_area_uncovered_from_content,footer_responsive_adv,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-16.9,qode-theme-bridge,qode_header_in_grid,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.5,vc_responsive

ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ | Μέρος Β’

ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ | Μέρος Β’

Ο Θεόφραστος έμεινε επικεφαλής της Περιπατητικής Σχολής για 36 χρόνια, ως το θάνατό του κατά την 123η Ολυμπιάδα, το 288/7 ή 287/6 π.Χ.
Στην κηδεία του ο αθηναϊκός λαός έδειξε την εκτίμηση που έτρεφε προς το πρόσωπό του με τον να τον συνοδέψει ως το μνήμα με τα πόδια πάνδημος.
Ο Θεόφραστος ήταν εκ πεποιθήσεως κατά του γάμου και χαρακτήριζε τον έρωτα ως “ασθένεια ψυχής αέργου”. Επίσης δεν έλαβε ποτέ μέρος στην ενεργό πολιτική, σε μια εποχή μάλιστα που στην Αθήνα ήταν έντονες οι συγκρούσεις ανάμεσα στους αριστοκράτες και τους δημοκρατικούς πολιτικούς και οι αντιθέσεις μεταξύ των μακεδονιζόντων και μη Αθηναίων πολιτών. Έζησε όπως λέει ο Κικέρων (Ad Attic. 52.6), ολοκληρωτικά αφοσιωμένος στην επιστήμη και την φιλοσοφία. Ως αληθινός φιλόσοφος ερευνούσε την αλήθεια και ασκούσε την αρετή, δεν εφάρμοζε όμως ηθική ασκητική και αδιάλλακτη, επειδή παραδεχόταν ότι στην ευτυχία συντελούν επίσης και τα υλικά αγαθά. Έτσι φρόντιζε επιμελώς την εμφάνισή του, ντυνόταν κομψά και με ευπρέπεια, δεν απέφευγε τις καλές συναναστροφές και η τράπεζά του δεν παρουσίαζε τη λιτότητα φιλοσοφικής τραπέζης. Το γεγονός αυτό σκανδάλιζε μερικές φορές άλλους φιλόσοφους, οι οποίοι φορούσαν τραχύ φιλοσοφικό τρίβωνα και ασκούσαν αυστηρή ασκητική δίαιτα.
Ο Θεόφραστος ήταν οπαδός της μεσότητας, η οποία κατά τον Αριστοτέλη είναι ο χαρακτηρισμός της αρετής, και κανείς δεν γνώριζε περισσότερο απ’ αυτόν να συνδέει το ωφέλιμο με το ευχάριστο. Η αγαθότητα του χαρακτήρα του και τα ευγενή αισθήματά του φαίνονται και στη διαθήκη του, την οποία μας διέσωσε ο Διογένης Λαέρτιος.
Εκτός των άλλων διατάξεων περιέχει και τα εξής:
να δοθεί μέρος της περιουσίας στους ανεψιούς του Μελάντα και Παγκρέοντα, να αναρτηθεί στο Λύκειο το άγαλμα του Αριστοτέλη, να δοθούν στους μαθητές του ο κήπος και τα σχετικά οικοδομήματα, να αφεθούν ελεύθεροι οι δούλοι του, να ταφεί σε μια γωνιά του κήπου χωρίς περιττά έξοδα για τον τάφο και την κηδεία του.

Η τελευταία αυτή διάταξη δεν εκτελέστηκε, αφού όχι μόνο οι μαθητές του, αλλά όλοι οι Αθηναίοι συνόδευσαν τη νεκρική πομπή του άνδρα που τόσο πολύ αγάπησαν και σεβάστηκαν όσο ζούσε.

Τα έργα του

Ο Διογένης Λαέρτιος αποδίδει στο Θεόφραστο την πατρότητα 225 έργων, το εκτενέστερο εκ των οποίων, μια πραγματεία συγκριτικής νομοθεσίας, εκτείνεται σε 24 βιβλία.
Ο κατάλογος του Διογένη περιέχει αναμφίβολα επαναλήψεις ή παραλλαγές τίτλων των ίδιων πραγματειών, αποτελεί ωστόσο ακριβή καταγραφή των πλατιών ενδιαφερόντων και της εκπληκτικής παραγωγικότητας του συγγραφέα.
Δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι ήταν εξίσου εγκυκλοπαιδικό πνεύμα όσο και ο δάσκαλός του Αριστοτέλης.
Σήμερα είναι γνωστός στο ευρύ κοινό προπάντων για τους Χαρακτήρες του και δευτερευόντως για τις εξαιρετικές του πραγματείες στη βοτανολογία.
Ωστόσο οι μελέτες του στη λογική, τη μεταφυσική, την ηθική, την πολιτική, τη ρητορική και την ποιητική θεωρούνται εξαιρετικής σημασίας και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμη και αριστοτελικά επιτεύγματα.
Τα τελευταία χρόνια οι μελετητές έχουν προσέξει ιδιαίτερα τη συνεισφορά του στην ανάπτυξη τομέων της λογικής καθώς και της ψυχολογίας των ζώων, όπου οι απόψεις του ηχούν τόσο σύγχρονες, ώστε να συγκρίνεται με τον Konrad Lorenz.
Ιδιαίτερης προσοχής έχουν τύχει και οι μελέτες του για την ανθρώπινη προσωπικότητα, όπου η διάκριση μεταξύ επιφανειακών ιδιοτήτων και βαθύτερων κινήτρων είχε σημαντικές επιδράσεις στην ψυχολογία, την ηθική, ακόμη και την κωμική σκηνή: θα ήταν ελλιπής η κατανόηση εκ μέρους μας της Νέας Κωμωδίας (κυρίως των έργων του Μένανδρου), αν δεν συνοδευόταν από μια εκτίμηση του θεοφράστειου έργου (ιδίως των Χαρακτήρων).
Τα έργα του Θεόφραστου μπορούν να χωριστούν στις ακόλουθες κατηγορίες:
συγγράμματα λογικής, τοπικής, μεταφυσικής, φυσικής, ψυχολογίας, φυσιολογίας, παθολογίας, μετεωρολογίας, ορυκτολογίας, ζωολογίας, βοτανικής, ηθικής, πολιτικής, οικονομίας, ρητορικής, ποιητικής, μουσικής και ιστορίας της φιλοσοφίας.
Τα δύο μοναδικά του έργα, πλην των Χαρακτήρων, που σώζονται ακέραια είναι συγγράμματα βοτανολογίας: Περί φυτών ιστορίαι σε 9 βιβλία και Περί φυτών αιτιών σε 6 βιβλία.

Ο Θεόφραστος ασχολήθηκε και με τη θρησκεία και τη λατρεία.
Από τις σχετικές μελέτες του σώζονται ορισμένα αποσπάσματα του έργου του Περί ευσεβείας στο 2ο βιβλίο τού Περί αποχής εμψύχων του Πορφύριου.
Ο Θεόφραστος προσβλέποντας σε μια εσωτερίκευση της λατρείας, απέρριψε αρκετές λατρευτικές πρακτικές, όπως οι αιματηρές θυσίες. Σ’ αυτήν την απόρριψη τον ώθησε κυρίως η άποψή του ότι όλα τα φυσικά όντα συνδέονται με φυσική συγγένεια.

 

 

 

Μέρος Α’: http://www.lecturesbureau.gr/1/theofrastos-part-a-1099/

 

 

ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ
Θεόφραστος
Εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ



Facebook

Instagram

Follow Me on Instagram
  • We get together on the basis of our similarities ; we grow on the basis of our differences .

    lecturesbureau: "We get together on the basis of our similarities ;

we grow on the basis of our differences ."
    41
    0
  • THERE ARE angels on earth . Spot them through their eyes ...

    lecturesbureau: "THERE ARE angels on earth .

Spot them through their eyes ..."
    151
    0
  • The Past is never dead . IT' S NOT EVEN PAST .

    lecturesbureau: "The Past is never dead .

IT' S NOT EVEN PAST ."
    111
    0
  • ... It is regret for the things we did not do that is inconsolable ...

    lecturesbureau: "... It is regret for the things we did not do
that is inconsolable ..."
    193
    0
  • TRY not to leave anything untold ...

    lecturesbureau: "TRY not to leave anything untold ..."
    184
    0
  • Have a heart that never hardens , and a temper that never tires , and a touch that never hurts .

    lecturesbureau: "Have a heart that never hardens ,
and a temper that never tires ,
and a touch that never hurts ."
    168
    1
  • FAITH is to believe what YOU DO NOT SEE . THE REWARD of this faith IS TO SEE WHAT YOU BELIEVE .

    lecturesbureau: "FAITH is to believe what YOU DO NOT SEE .

THE REWARD of this faith IS TO SEE WHAT YOU BELIEVE ."
    132
    0
  • I have always heard , SANCHO , that DOING GOOD to base fellows IS LIKE THROWING WATER INTO THE SEA ...

    lecturesbureau: "I have always heard , SANCHO ,
that DOING GOOD to base fellows
IS LIKE THROWING WATER INTO THE SEA ..."
    193
    1
  • One never suffers anything but THE EVIL THAT THOSE WE LOVE DO TO US . The evil that comes from an enemy does not count .

    lecturesbureau: "One never suffers anything but THE EVIL THAT 
THOSE WE LOVE DO TO US .

The evil that comes from an enemy 
does not count ."
    110
    0
  • There are those that look at things the way they are and ask why . I dream of things that never were , and ask WHY NOT .

    lecturesbureau: "There are those that look at things the way they are
and ask why .

I dream of things that never were , and ask 
WHY NOT ."
    179
    0